Longarts Wanda de Kanter (66): 'Tabaksindustrie is de duivel die danst voor geld'
In dit artikel:
Wanda de Kanter (66), longarts en bekend antirookactivist, ziet haar pensioen niet als einde maar als aanmoediging: de toekenning van de Els Borst Prijs 2026 en een eredoctoraat van de Universiteit van Antwerpen sterken haar missie. Ze wil „dat het voor iedereen duidelijk wordt dat de tabaksindustrie de duivel is die danst voor geld,” aldus De Kanter.
Hoewel ze jarenlang zelf rookte (van haar twaalfde tot ongeveer haar 47e), besloot ze te stoppen na een confrontatie met haar dochter. Haar medische ervaring in het Rode Kruis Ziekenhuis Beverwijk en het Antoni van Leeuwenhoek maakte haar strijd persoonlijk; ze had dagelijks de gevolgen van roken bij longkanker- en COPD-patiënten vóór zich. In 2021 stopte ze met haar klinische werk om zich volledig te richten op rookpreventie.
Sinds 2009 werkt zij via Stichting Rookpreventie Jeugd vooral aan het voorkomen dat kinderen beginnen met roken. Haar aanpak combineert medische kennis met gedragsinzichten — stoppen draait niet alleen om informatie maar om motivatie en het wegnemen van denkfouten van rokers. Zij benadrukt dat rokers vooral slachtoffers zijn van verslaving en van opzettelijke strategieën van fabrikanten.
De Kanter hekelt de tactieken van de tabaksindustrie: toevoegingen zoals ammoniak om nicotine sneller in de hersenen te krijgen, misleidende filters, en agressieve marketing gericht op jongeren via platforms als TikTok, Spotify en streamingseries. Ze waarschuwt dat nieuwe producten zoals vapes en heat-not-burn-apparaten (bijvoorbeeld IQOS) geen veilige alternatieven zijn en net zo verslavend kunnen zijn. Een geplande rechtszaak uit 2018 met advocate Bénédicte Ficq werd geschorst omdat fabrikanten wettelijk opereren, wat volgens haar aantoont hoe moeilijk strengere regelgeving te realiseren is. Ze wijst ook op lobbykracht en de framing van roken als „vrijheid”, en noemt voorbeelden van belangenvermenging tussen overheid en industrie.
Persoonlijk blijft ze gedreven — ze droomt soms nog van zelf longkanker te krijgen — en wil ze via haar eredoctoraat een internationaal podium benutten om vooral kinderen en toekomstige generaties (ook haar kleinkinderen) te beschermen. Haar uiteindelijke doel is „het terugwinnen van échte vrijheid, zonder verslaving.”