Londense National Gallery kocht mogelijk valse Rubens voor 2,9 miljoen euro

In dit artikel:

In de National Gallery in Londen hangt al 45 jaar het schilderij Simson en Delila, dat lange tijd is gezien als een verloren meesterwerk van Peter Paul Rubens. Toch is de echtheid van het werk onlangs sterk ter discussie komen te staan. Een analyse met behulp van artificiële intelligentie concludeerde met 91 procent zekerheid dat het schilderij niet door Rubens zelf is gemaakt. Ondanks deze bevindingen houdt het museum vast aan de toeschrijving aan de Vlaamse meester.

Een belangrijk twistpunt is het houten paneel waarop het werk oorspronkelijk was geschilderd. Dit paneel, dat vaak cruciale informatie geeft over de herkomst, is verdwenen en het schilderij is op een moderne multiplexplaat bevestigd. Onzekerheid bestaat over wie en wanneer deze vervanging heeft plaatsgevonden. De National Gallery stelt dat dit al vóór de aankoop in 1980 is gebeurd, maar hun voormalige curator gaf hier aanvankelijk een andere verklaring, die hij later weer introk.

Ook kunsthistorici uiten kritiek op de authenticiteit. Zo merkt de Griekse kunsthistoricus Euphrosyne Doxiadis op dat de penseelstreken in het schilderij niet overeenkomen met de kenmerkende levendige stijl van Rubens, en beschrijft ze het werk als afstandelijk en stijf. Het museum daarentegen benadrukt dat geen gerenommeerde Rubens-specialist ooit aan het werk heeft getwijfeld en verwijst naar een technische analyse uit 1983 die de eerdere bevestiging van het schilderij op een andere drager documenteerde zonder afbreuk te doen aan de authenticiteit.

Historisch gezien zou Simson en Delila rond 1640 zijn geschilderd voor Nikolaas Rockox, een burgemeester van Antwerpen en vriend van Rubens. Het werk verdween daarna lange tijd en werd pas in 1929 teruggevonden. Uiteindelijk kwam het in 1980 via veilinghuis Christie’s in bezit van de National Gallery. De recent opgedoken twijfels zetten de status van dit vermeende meesterwerk echter flink onder druk.