Lokale partijen groeien opnieuw: ontbreken van partijen op de rechterflank vaak de reden voor stemmer

In dit artikel:

Uit een Ipsos I&O-peiling voor de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart blijkt dat lokale partijen op gezamenlijke 34,5 procent van de zetels kunnen rekenen, een stijging ten opzichte van 31,2 procent in 2022. De opkomst van lokale partijen verschilt sterk per gemeente: sommige dorpen en steden hebben dominante lokale lijsten (bijvoorbeeld Echt voor Barendrecht eerder als meerderheid), terwijl grote steden als Amsterdam nauwelijks lokale partijen kennen; in Rotterdam en Den Haag spelen Leefbaar Rotterdam en Hart voor Den Haag alweer een belangrijke rol.

De onderzoekers wijzen erop dat de groei deels verklaard wordt doordat veel landelijke partijen niet in alle gemeenten meedoen. Met name partijen rechts van de VVD zijn weinig vertegenwoordigd: FVD staat in circa 31 procent van de gemeenten op het stembiljet, PVV in 12 procent, BBB in 9 procent en JA21 in 2 procent. Daardoor scoren deze partijen samen opvallend lager in de gemeentepoll (ongeveer 7 procent) dan in landelijke peilingen, waar ze gezamenlijk rond de 30 procent uitkomen; een deel van die stemmen lijkt naar lokale lijsten te gaan.

Grotere landelijke samenstellingen en percentages: GL/PvdA gezamenlijk circa 17,3 procent (vergelijkbaar met hun gecombineerde resultaat in 2022), VVD 11,4 procent, D66 8,7 procent en CDA 8,6 procent — waarbij het CDA volgens Ipsos door trouwe opkomst soms wordt onderschat. FVD groeit in deze peiling van 1,1 naar 3,8 procent; de PVV lijkt ten opzichte van 2022 eveneens te verdubbelen.