LOKALE KARTELS LOPEN VAST: kiezers stemmen rechts, bestuurders formeren eindeloos door

In dit artikel:

Meer dan vier maanden na de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart is in zestien Nederlandse gemeenten nog altijd geen nieuw bestuur gevormd. Volgens NOS duurt de formatie daar door het zomerreces inmiddels langer dan 150 dagen, een record. Het gaat om Achtkarspelen, Ameland, Bergen, Best, De Bilt, Edam-Volendam, Hollands Kroon, Leiden, Leidschendam-Voorburg, Papendrecht, Schiermonnikoog, Sluis, Tiel, Tytsjerksteradiel, Velsen en Zutphen.

De lange formatie wordt vooral verklaard door politieke versplintering: in veel gemeenten zijn voor een meerderheid vier of meer partijen nodig. Daarnaast duren lokale onderhandelingen steeds langer door duidingsdebatten, verkenners en informateurs. Terwijl partijen zoeken naar een coalitie, blijven de oude colleges aan en worden lastige besluiten vooruitgeschoven.

De auteur stelt dat dit niet alleen komt door de opkomst van nieuwe of rechtse partijen, maar ook doordat gevestigde partijen moeite hebben zich aan te passen aan de veranderde uitslag. Tegelijk erkent het stuk dat coalitievorming tijd kan kosten en dat zorgvuldig bestuur om compromissen vraagt. Volgens de auteur is de grens echter bereikt: na ruim 150 dagen is sprake van bestuurlijke verlamming. Hij pleit daarom voor duidelijkere afspraken vóór de verkiezingen, meer openheid over mogelijke coalities en een soberder formatieproces met hoofdlijnenakkoorden.