Locatiemuziek op Oranjewoud Festival: luister naar het landschap, luister naar de wereld. 'Anders krijg je ingevroren muziek'
In dit artikel:
Het Oranjewoud Festival zet deze editie (pinksterweekend, van vrijdag 22 tot en met maandag 25 mei) nadrukkelijk in op locatiemuziek: klankprojecten die niet losstaan van hun omgeving maar juist voortkomen uit het parklandschap van Oranjewoud. Artistiek leider Yoram Ish‑Hurwitz, die het terrein als zijn achtertuin beschouwt, ziet locatiemuziek als een nog weinig ontwikkeld veld dat het gewone publiek kan betrekken bij kunst in de publieke ruimte — vergelijkbaar met hoe Christo gebouwen inpakte, alleen dan met geluid.
Centraal staan nieuwe en opvallende projecten van onder anderen duo Strijbos & Van Rijswijk (Rob van Rijswijk en Jeroen Strijbos). Hun project Your Acoustic Horizon speelt zich af op het dak van museum Belvédère en omvat oranje schermen, speciaal opgestelde speakers en twee bootjes die voortdurend heen en weer varen over de Prinsewyk, elk gevuld met wisselende koperblazers. De live blazersklank wordt gemixt met elders opgenomen geluiden van het festivalterrein en met gefragmenteerde zangopnamen van jonge artiesten zoals Mayte Veenstra. De herhaalde vaart en het opduiken en verdwijnen van musici vormen een ritueel waarbij tijd, looproute en keuze van de luisteraar het werk mede bepalen; het dak fungeert als contemplatieve luisterruimte waar de bezoeker het geluid op eigen tempo kan ervaren.
Locatiemuziek verandert de rol van de luisteraar: waar een concertzaal vooral het hoofd aanspreekt, nodigen deze projecten uit tot luisteren met het lichaam, tot een dialoog tussen performer, plek en publiek. Strijbos & Van Rijswijk gebruiken technische middelen en ruimtelijke opstellingen om dat luisteren vorm te geven (vergelijkbare strategieën zijn terug te vinden in hun werk op gletsjers, pleinen of via de app Walk With Me).
Het festival organiseert voor het eerst een symposium over locatiemuziek, bedoeld als jaarlijkse terugkerende bijeenkomst. Daar worden zowel de artistieke urgentie als de technische mogelijkheden en beperkingen van locatiegebonden klankpraktijken besproken. Volgens Ish‑Hurwitz dwingt werken voor een specifieke plek kunstenaars meer te verhouden tot de wereld en voorkomt het dat muziek “ingevroren” raakt: behoud van traditie is waardevol, maar beweging en openheid zijn nodig om klassiekers levend te houden.
Een ander noemenswaardig project is Mees Vervuurt’s An Elegy For A Landscape, voor acht zangers uit NKK Next, een percussionist en een ‘beweger’. Het stuk speelt met stilte, rolwisselingen en verschillende vocale tradities om het landschap als gesprekspartner hoorbaar te maken; de uitvoering varieert per locatie (later ook op O Festival in Rotterdam), waardoor omgevingsgeluiden en context telkens de ervaring veranderen.
Achter de scènes werken ook dramaturgen, technici en ontwerpers — zakelijk leider Joris Bedaux benut architectuurconnecties om beeldende elementen in klankwerken te integreren. Het programma van Oranjewoud combineert deze experimentele projecten met meer bekende namen (zoals Typhoon, Ragazze Quartet, Wibi Soerjadi) om zo een breed publiek te bereiken en de grenzen van wat muziek kan zijn op te rekken.
Praktische informatie en het volledige programma zijn te vinden op oranjewoudfestival.nl.