Liveblog oorlog Iran. Trump pauzeert Hormuz-escortmissie 'Project Freedom', VS en Iran 'naderen principe-overeenkomst'
In dit artikel:
CENTCOM’s escorte-actie voor commerciële schepen door de Straat van Hormuz, Project Freedom, is twee dagen na de start gepauzeerd om ruimte te geven voor het afronden van een vredesakkoord. De Amerikaanse president maakte bekend dat beide partijen hebben afgesproken de escorte tijdelijk stop te zetten, terwijl een door de VS gehandhaafde maritieme blokkade formeel van kracht blijft.
Kort vooraf meldde CBS News dat het Franse containerschip CGM San Antonio mogelijk getroffen is door een kruisraket; meerdere Filipijnse bemanningsleden raakten gewond. Het schip bevond zich nabij Dubai, maar bewegingsgegevens waren onduidelijk. Deze aanval werpt twijfel op of Iran de vragpauze van het escortprogramma zal beantwoorden met een daadwerkelijke vermindering van aanvallen op commerciële scheepvaart.
Een update van Axios meldt dat Washington en Teheran dicht bij een korte, eenpagina-lange principeovereenkomst (een 14-punten-MOU) zouden zitten om het conflict te beëindigen en een kader te scheppen voor vervolgonderhandelingen over het nucleaire dossier. Volgens bronnen onderhandelen Trumps gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner direct en via bemiddelaars met Iraanse functionarissen. In de voorgestelde regeling zouden beperkingen op scheepvaart en de Amerikaanse blokkade geleidelijk binnen ongeveer 30 dagen worden opgeheven. Een omstreden onderdeel is de duur van een moratorium op uraniumverrijking: Iran stelde vijf jaar voor, de VS eiste twintig; bronnen noemen nu een onderhandelingsruimte van ten minste 12 tot circa 15 jaar.
Belangrijke context: de Straat van Hormuz is een strategische doorvaart voor veel olie- en goederentransporten, dus militaire escorts en blokkades hebben directe gevolgen voor de wereldhandel en regionale spanningen. Een langdurig moratorium op verrijking zou Teherans nucleaire tijdslijn verder uitstellen en zo centraal staan in de onderhandelingen.
De komende uren en dagen moeten uitwijzen of de onderhandelde pauze leidt tot daadwerkelijke de-escalatie of dat aanvallen op scheepvaart doorgaan ondanks de tijdelijke opschorting van Project Freedom.