LIVEBLOG 5. Iran bevestigt dood Khamenei, blijft aanvallen
In dit artikel:
Iran verkeert in chaos nadat berichtgeving en militaire bronnen melden dat opperste leider Ali Khamenei is uitgeschakeld. Vannacht braken op verschillende plekken in Iran zowel uitbundige vieringen als massale rouw uit: sommige mensen juichten en haalden standbeelden omver, tegelijk houden leger en Basij vast aan steun voor het regime. Staatsmedia kondigden ondertussen vergeldingsacties aan.
Directe militaire escalatie volgde: er zouden raketten en drones vanuit Iran zijn afgevuurd richting Israël en de Golfstaten. Meldingen spreken over aanvallen op onder meer een vijfsterrenhotel in Bahrein, Dubai International Airport, een industrieel terrein in de VAE en doelen in of rond Oman. Israël reageerde met zware luchtaanvallen op Teheran; er zijn explosies in de Iraanse hoofdstad gemeld. In Tel Aviv raakten tientallen gebouwen beschadigd en honderden bewoners werden tijdelijk geëvacueerd; voor zover bekend zijn er geen doden in Israël. Internet in Iran is meer dan 24 uur grotendeels uitgevallen.
Meerdere hoge Iraanse militaire kopstukken zijn inmiddels gevonden of gemeld als gedood, waaronder de stafchef Mousavi en voormalig IRGC-commandant Mohammad Pakpour. Ahmad Vahidi is aangewezen als nieuwe leider van de Revolutionaire Garde; Vahidi wordt in westerse kringen in verband gebracht met eerdere bloedige incidenten. Iraanse leiders waarschuwen hard voor wedervergelding en spreken over het vormen van een leiderschapsraad om de macht te borgen.
Internationale en regionale spanningen lopen hoog op. De New York Times en andere media melden dat de CIA maandenlang locatie-inlichtingen verzamelde en die aan Israël zou hebben doorgegeven voorafgaand aan de aanslag; Saoedi-Arabië zou de VS ook onder druk hebben gezet voor actie. In Irak en Pakistan zijn protesten uitgebroken — Bagdad kondigde drie dagen rouw af, en bij bestorming van het Amerikaanse consulaat in Pakistan vielen volgens berichten doden.
Op politiek vlak gebruikt ex-prins Reza Pahlavi de situatie om opnieuw te pleiten voor een seculiere toekomst voor Iran. Activisten zoals Masih Alinejad reageren zichtbaar op de ontwikkelingen vanuit het buitenland. Ondertussen is het onduidelijk hoe een machtsvacuüm ingevuld zal worden; het regime lijkt zowel interne consolidatie als buitenlandse vergelding voor te bereiden. De komende uren en dagen beloven verdere escalatie en veel onzekerheid in de regio.