LIVEBLOG 22. Nieuwe opperleider Ayatollah Mojtaba Khamenei nog niet gezien, 'VS ontdaan door Israëlische aanvallen op Iraanse oliedepots'
In dit artikel:
Olieprijzen blijven hoog en wereldleiders overwegen maatregelen. WTI handelde rond $105 per vat, Brent rond $108; door die stijging beraadslagen G7-landen over het vrijgeven van mogelijk 300–400 miljoen vaten uit de IEA-voorraad om de markt te temperen.
Escalatie tussen Israël en Iran verscherpt de onrust op meerdere fronten. Israël voerde naar verluidt luchtaanvallen uit op ongeveer 30 Iraanse brandstofdepots, wat leidde tot grote zwarte rookwolken en lekkages boven Teheran. Amerikaanse functionarissen zeggen dat die aanvallen verder gingen dan Washington was geïnformeerd en waarschuwen dat het treffen van civiele infrastructuur strategisch contraproductief kan zijn — het risico bestaat dat de Iraanse samenleving zich daarentegen rond het regime schaart en dat olieprijzen nog verder oplopen. Israël verdedigt de strikes door te stellen dat de depots door de Iraanse strijdkrachten werden gebruikt; prominente Amerikaanse bondgenoten zoals senator Lindsay Graham riepen echter op om bij doelwitselectie terughoudend te zijn, met het oog op de economische voorwaarden voor een eventuele toekomstige overgang in Iran.
Interne Iraanse onzekerheid groeit. De begrafenis van ayatollah Khamenei is nog niet voltrokken en zijn vermeende opvolger, Mojtaba Khamenei, is tot dusver nauwelijks publiek verschenen; staats-tv poogde hem een bijnaam toe te kennen die suggereert dat hij gewond is geraakt. Die onduidelijkheid voedt speculatie over de stabiliteit van het leiderschap tijdens een periode van militaire confrontatie.
Belangrijke bijkomende ontwikkelingen en incidenten (chronologisch samengevat):
- Een Nederlandse defensievlucht repatrieerde vanochtend 170 gestrande landgenoten en landde veilig in Egypte — de eerste dergelijke operatie van Defensie.
- Ex-president Trump zei in een interview dat een besluit over het beëindigen van de oorlog “gezamenlijk” met Netanyahu zal worden genomen.
- De Israëlische krijgsmacht meldt grootschalige aanvallen op Iraanse lanceerinstallaties en het binnenlandse veiligheidsapparaat; de VS hervatte ook intensere aanvallen.
- Centraal in de regio zijn diverse videos en militaire bewegingen: marinemensen die de USS Abraham Lincoln observeren, Turkije dat F-16’s en luchtafweer naar Turks-Cyprus stuurt, en de bevestiging dat de Amerikaanse carrier USS Gerald Ford al in het Suezkanaal/Arabische Zee-gebied opereert.
- In Europa en elders zijn incidenten gemeld: een explosie bij een synagoge in Luik (burgemeester noemt het antisemitisch), en twee ernstig gewonden in centraal-Israël waarvan wordt gedacht dat Iran-clusterbommen betrokken waren.
- Onderzoeksbeelden rond een treffer op een meisjesschool werden door The New York Times geanalyseerd en geïdentificeerd als inslag van een Tomahawk-kruisraket; dat roept vragen op over de herkomst van het projectiel, omdat noch Iran noch Israël dat wapentype bezit.
- Politiek Europees commentaar: voorzitter Ursula von der Leyen zei dat Europa zich niet langer enkel op het oude regelsysteem kan verlaten en zijn belangen op nieuwe wijzen moet verdedigen. Britse oppositieleider Keir Starmer riep op tot de-escalatie.
Later op de dag viel de olieprijs iets terug (WTI naar ~ $99, Brent naar ~ $102), maar er was geen direct bewijs dat dat verband hield met een vrijgave van voorraden. Ondertussen blijven militaire uitrukken—zoals B1 Lancer-bemanningen—en wederzijdse aanvallen wijzen op een snel veranderende en gespannen situatie in de regio.