LIVE Verkiezingen | NSC-Kamerlid Diederik Boomsma op kieslijst JA21, ruzie bij Denk lijkt gesust

In dit artikel:

De Tweede Kamerverkiezingen vinden plaats op 29 oktober; het verkiezingsreces begint op 3 oktober zodat partijen vrijuit kunnen campagnevoeren. In aanloop naar die datum spelen deze ontwikkelingen:

Denk: interne crisis voorlopig opgelost
Het partijbestuur van Denk treedt na flinke druk van fractie, medewerkers en lokale afdelingen per direct af. Oud-voorman Tunahan Kuzu wordt voorgedragen als nieuwe partijvoorzitter om de rust terug te brengen en de partij voor te bereiden op de verkiezingen. De breuk rond lijsttrekker Stephan van Baarle - die onverwacht zijn positie neerlegde na een conflict over de volgorde van de kandidatenlijst - blijft onopgelost; zijn eventuele terugkeer is nog onzeker. Kamerleden Ismail El Abassi en Dogukan Ergin steunen Van Baarle en eisten eerder het vertrek van het bestuur.

Nieuw Sociaal Contract, kandidatenwisselingen en JA21
Nieuw Sociaal Contract (NSC) presenteerde een verkiezingsprogramma met focus op bestaanszekerheid en goed bestuur, en wil 1 miljard euro reserveren voor lokale 'burgersteunpunten' om weerbaarheid bij crises te vergroten. De partij, ooit goed voor 20 zetels, staat in peilingen zwakker en loopt risico de Kamer te verliezen.

NSC-Kamerlid Diederik Boomsma verlaat de fractie per direct en schuift voor de verkiezingen aan bij JA21; hij neemt zijn zetel niet mee maar stelt die beschikbaar voor NSC. Boomsma staat op plek zes van de JA21-lijst, waar Joost Eerdmans lijsttrekker is en Annabel Nanninga tweede. Eerder stapte ook Ingrid Coenradie over van PVV naar JA21.

BBB, 50Plus, SGP en andere lijstopstellingen
De BoerBurgerBeweging (BBB) publiceerde een conceptprogramma met onder meer terughoudendheid bij nieuwe dierenwelzijnsregels, strengere maatregelen tegen asielzoekers die overlast veroorzaken en kritiek op de Raad van State; de partij wil benoemingsprocedures aanpassen om politieke beïnvloeding tegen te gaan. BBB maakte als eerste partij haar volledige kandidatenlijst bekend: lijsttrekker Caroline van der Plas wordt gevolgd door vicepremier Mona Keijzer; alle demissionaire BBB-ministers staan erop. NSC-voormalig kamerlid Agnes Joseph stapte over naar BBB maar behield haar zetel, waardoor BBB tijdelijk acht zetels telt.

50Plus nomineerde oud-politiechef en vakbondsleider Jan Struijs als lijsttrekker; Corrie van Brenk en Martine Baay bezetten plekken twee en drie. De SGP hield vast aan continuïteit: Chris Stoffer blijft lijsttrekker en de top van de lijst is vrijwel ongewijzigd, opnieuw zonder vrouwen in de top.

Andere partijen en nieuwe initiatieven
BIJ1 koos Tofik Dibi als lijsttrekker. D66 benoemde UWV-bestuurder Nathalie van Berkel op plek twee onder Rob Jetten; in de top tien staan enkele nieuwkomers. De VVD vult het bovenste deel van de lijst vooral met ministers, staatssecretarissen en zittende Kamerleden, met Dilan Yesilgöz als lijsttrekker.

Er is een nieuw dierenpartij, Vrede voor Dieren, die zich behalve op dierenwelzijn ook op vredes- en klimaatbeleid wil richten en tegen verdere bewapening is; voormalig PvdD-statenlid Pascale Plusquin staat op de achtergrond van die beweging.

Regionaal en persoonlijke verschuivingen
De Friese partij FNP doet landelijk mee en haalde Aant Jelle Soepboer als lijsttrekker; hij gaf zijn NSC-zetel terug. Lokaal Brabant overweegt deelname aan de Kamerverkiezingen en kan in twee kieskringen verschijnen als de leden instemmen. Diverse zittende Kamerleden kondigen aan te stoppen of niet herkiesbaar te zijn, onder wie SP’er Michiel van Nispen en VVD’er Sophie Hermans.

Evenementen en campagnepraktijk
Een geplande lijsttrekkersbijeenkomst op Lowlands werd afgelast nadat VVD-lijsttrekker Dilan Yesilgöz afhaakte. Partijen zetten de komende weken hun kandidatenlijsten definitief neer; inschrijven bij de Kiesraad moest uiterlijk 4 augustus gebeuren.

Kortom: de weken vóór 29 oktober kenmerken zich door veel kandidaatwisselingen, partij overstappen en interne omwentelingen, waarbij Denk en NSC in het bijzonder onder druk staan terwijl partijen hun speerpunten en lijsten finaliseren.