LIVE oorlog Oekraïne | 'VS heeft eisen over terugbetaling steun Oekraïne afgezwakt'
In dit artikel:
De Verenigde Staten lijken hun financiële terugbetaaleisen aan Oekraïne voor oorlogshulp aanzienlijk te hebben versoepeld; volgens ingewijden is de geschatte steunbedrag verlaagd van 300 naar circa 100 miljard dollar, terwijl Oekraïne zelf uitgaat van ongeveer 90 miljard. Onderhandelingen over een ‘mineralendeal’, waarbij opbrengsten uit Oekraïense bodemschatten mogelijk ingezet worden voor aflossing, verlopen positief en kunnen deze week tot een overeenkomst leiden, al verzet Oekraïne zich tegen het zien van eerdere steun als schuld.
In het Witte Huis speelt een interne machtsstrijd rond de omgang met Rusland en president Poetin. Twee kampen zijn zichtbaar: een harde lijn, vertegenwoordigd door onder anderen minister Rubio en gezant Kellogg, die wantrouwend staan tegenover Poetin; en een meer optimistische groep rond gezant Witkoff, die vertrouwen heeft in onderhandelingen en Poetin recentelijk tweemaal ontmoette. President Trump zelf behoort tot de laatste groep en noemt de Russische aanval op Oekraïne ‘een vergissing’, terwijl hij de Oekraïense president Zelensky verantwoordelijk houdt voor het uitbreken van de oorlog.
Navo-secretaris-generaal Mark Rutte bezocht onverwacht Oekraïne, waar hij de onwrikbare steun van de alliantie aan het land benadrukte. Hij stelde duidelijk dat Rusland de agressor is en veroordeelde de recente zware Russische raketaanvallen op de stad Soemy, waarbij tientallen burgers omkwamen. Naar aanleiding daarvan keurde de Oekraïense regering het ontslag goed van de gouverneur van Soemy, die beschuldigd werd van nalatigheid en het toestaan van een ceremoniële bijeenkomst die als voorwendsel voor de Russische aanval zou zijn gebruikt.
De situatie in Rusland blijft gespannen: vier journalisten verbonden aan de oppositie van Aleksej Navalny kregen gevangenisstraffen opgelegd wegens vermeende extremistische activiteiten. Tegelijkertijd zet het Kremlin in op een groots opgezet 9 mei-parade ter herdenking van de Tweede Wereldoorlog, waarvoor tientallen buitenlandse staatshoofden zijn uitgenodigd, waaronder Chinese en Indiase leiders. Eenheden die betrokken zijn bij de oorlog in Oekraïne zullen daar ook militairen presenteren.
Op het militaire front schieten Russische troepen Oekraïense drones neer boven de regio Koersk, terwijl Oekraïense aanvallen recentelijk Russische steden zoals Koersk zelf raakten met dodelijke slachtoffers. Rusland beschuldigt Oekraïne ervan burgers als menselijk schild te gebruiken, met name na de verwoestende aanval op Soemy, iets wat internationaal scherp is veroordeeld.
Verder organiseerde Oekraïne een persconferentie met twee gevangen genomen Chinese soldaten, die volgens hen waren gerekruteerd door Rusland via online platforms en om financiële redenen aan hun zijde strijden. Dit roept vragen op over China's rol in het conflict, die zowel door Peking als Moskou wordt ontkend.
Op diplomatiek vlak sprak de Amerikaanse gezant Steve Witkoff onlangs met Poetin, waarbij volgens hem Poetin inzette op een ‘blijvende vrede’ waarvan sprake zou zijn in termen van vijf betwiste regio’s. Toch blijft een doorbraak uit en beschuldigen Oekraïne en westerse partners Rusland ervan de onderhandelingen te vertragen. De Russische minister Lavrov herhaalt dat Moskou eisen stelt zoals het afstand doen van de plannen voor NAVO-lidmaatschap van Oekraïne en het opgeven van door Rusland bezette gebieden, terwijl Rusland blijft benadrukken niet afhankelijk te willen zijn van het Westen op economisch of militair vlak.
De Europese Unie zoekt naar juridische mogelijkheden om onder bestaande langdurige gascontracten met Rusland uit te komen, mede omdat ze streeft naar het volledig stoppen van Russische fossiele brandstoffen voor 2027. Ondertussen levert Duitsland steeds nadrukkelijker krachtige wapens aan Oekraïne, waaronder mogelijk kruisraketten met een bereik van 500 kilometer, hetgeen het Kremlin als escalatie ziet die de oorlog verlengt.
Tot slot worstelt de EU met het inzamelen van de benodigde 5 miljard euro voor de aanschaf van twee miljoen granaten ten behoeve van Oekraïne. Hoewel inmiddels twee derde van het bedrag is binnengehaald, verloopt de financiering moeizaam en blijft het enthousiasme voor grotere hulp afnemen. Noorwegen heeft recent een bijdrage toegezegd, wat het steunnetwerk breder maakt dan alleen Europa.