LIVE oorlog Oekraïne | Starmer, Macron en Merz per trein onderweg naar Kyiv voor ontmoeting met Zelensky

In dit artikel:

Europese landen en Oekraïne hebben vrijdag in Lviv besloten een speciaal tribunaal op te richten om de hoogste Russische leiders, waaronder president Vladimir Poetin, te vervolgen voor misdaden van agressie tijdens de Russische inval in Oekraïne. Dit tribunaal, mogelijk volgend jaar van start, richt zich op ongeveer 20 tot 30 topfunctionarissen, maar kan alleen actie ondernemen als deze personen niet meer in functie zijn. Het tribunaal zal naast het Internationaal Strafhof opereren, dat al arrestatiebevelen tegen Russische leiders heeft uitgevaardigd, maar niet kan oordelen over agressie. Nederland wil graag gastland zijn voor deze rechtbank, die straffen tot levenslang kan opleggen en opbrengsten gebruikt om Oekraïense slachtoffers te compenseren.

Ondertussen werkt Rusland intenser aan militaire versterkingen aan de Europese oostgrens. Premier Dick Schoof waarschuwt voor infrastructurele opbouw die kan worden ingezet voor troepenverplaatsingen. De Russische president Poetin benadrukte tijdens de militaire parade in Moskou ter herdenking van de overwinning in de Tweede Wereldoorlog zijn waardering voor de Geallieerden, terwijl hij de speciale militaire operatie in Oekraïne steunt en strijd voert tegen wat hij noemt "nazisme en russofobie". Tegelijkertijd ontmoette Poetin Noord-Koreaanse militairen, die volgens Zuid-Koreaanse inlichtingendiensten met tienduizenden Russische troepen vechten en daarbij aanzienlijke verliezen leden.

In het kader van internationale steun reizen de Franse president Macron, de Britse premier Starmer, de Duitse bondskanselier Merz en de Poolse premier Tusk af naar Kyiv voor een ontmoeting met president Zelensky. Zij willen niet alleen de voortdurende steun aan Oekraïne bevestigen, maar ook aandringen op een staakt-het-vuren van dertig dagen. Noord-Europese leiders onderschrijven dit standpunt en plannen een videovergadering met Zelensky om hierover te spreken. Duitsland kiest ervoor voortaan geheim te houden welke wapens aan Oekraïne worden geleverd, om Rusland geen voordelen te bieden.

Daarnaast breiden tien Noord-Europese landen, waaronder Nederland, de militaire samenwerking met Oekraïne uit door hen uit te nodigen voor bijeenkomsten en oefeningen binnen de Joint Expeditionary Force, zonder dat dit een stap richting lidmaatschap betekent.

Op het gebied van spionage is er spanning tussen Oekraïne en Hongarije; Oekraïne arresteerde twee personen die volgens hun veiligheidsdienst spioneerden voor Hongarije. Hongarije reageert afwijzend en spreekt van propaganda. Tegelijkertijd heeft Hongarije twee Oekraïense diplomaten het land uitgezet vanwege vermeende spionageactiviteit.

Verder bevestigde de pro-Russische Communistische Partij in Melitopol een nieuw Stalin-monument, dat dienstdoet als symbool van de gerehabiliteerde reputatie van Stalin onder Poetin, ondanks diens gewelddadige verleden.

Tenslotte proberen Oekraïense troepen volgens Russische bronnen opnieuw Russische grensstreken binnen te dringen, ondanks een door Rusland aangekondigde driedaagse wapenstilstand. Oekraïne wijst die wapenstilstand af en stelt een langduriger bestand voor, een punt waarover ook internationale bondgenoten met terughoudend optimisme spreken als mogelijke basis voor verdere vredesonderhandelingen.