LIVE oorlog Oekraïne | Rusland neemt Europees voorstel voor staakt-het-vuren van dertig dagen 'in overweging'

In dit artikel:

De Europese Unie en de Verenigde Staten dringen aan op een 30-daags staakt-het-vuren in Oekraïne, dat maandag zou moeten ingaan. Ze stellen dat Rusland met zware sancties zal worden geconfronteerd indien het voorstel wordt afgewezen of geschonden. Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Polen en Oekraïne vormen een coalitie van bereidwillige landen die Oekraïne willen blijven beschermen en pleiten voor het bestand, gesteund door de Amerikaanse president Donald Trump. Europese leiders, waaronder de Franse president Emmanuel Macron, de Duitse bondskanselier Friedrich Merz, de Britse premier Keir Starmer en de Poolse premier Donald Tusk, bezochten Kyiv om hun steun aan Oekraïne te benadrukken en het vredesinitiatief kracht bij te zetten.

Rusland reageert terughoudend; het overweegt het voorstel, maar neemt een eigen standpunt in en uitte afwijzende taal via Dmitri Medvedev, vicevoorzitter van de Russische Veiligheidsraad. Tegelijkertijd bereidt Rusland zich militair voor aan de Europese oostgrens, met het aanleggen van infrastructuur die troepen kan faciliteren, aldus de Nederlandse premier Dick Schoof.

Naast het streven naar een wapenstilstand is er ook vooruitgang in juridische stappen: Oekraïne en diverse Europese landen stemden in met de oprichting van een speciaal tribunaal dat Russische leiders, waaronder president Poetin, wil berechten voor oorlogsmisdaden. Dit tribunaal, mogelijk vanaf volgend jaar actief, zal naast het Internationaal Strafhof opereren en kan hoge straffen opleggen, ook levenslang. Het richt zich op functionarissen die de oorlog tegen Oekraïne hebben bevolen, hoewel zij enkel vervolgd kunnen worden als ze niet langer in functie zijn. Nederland wil graag gastland zijn voor deze rechtbank.

Intussen wordt de samenwerking tussen Oekraïne en militaire bondgenootschappen versterkt. De Joint Expeditionary Force, bestaande uit elf Noord-Europese landen, nodigt Oekraïne uit om deel te nemen aan vergaderingen en militaire oefeningen, hoewel dit niet neerkomt op onmiddellijke toetreding.

Daarnaast zorgen spionagezaken voor spanning: Hongarije heeft twee Oekraïense diplomaten uitgezet wegens vermeende spionage, terwijl Oekraïne op zijn beurt personen heeft gearresteerd die zouden spioneren voor Hongarije. Deze beschuldigingen worden door Hongaarse autoriteiten als propaganda bestempeld.

Tegelijkertijd blijft de diplomatieke dialoog doorgaan, onder meer met het Vaticaan, dat betrokken is bij humanitaire kwesties rond het conflict. Tot slot markeerde een recent monument in het door Rusland bezette deel van Oekraïne de herdenking van de Sovjet-overwinning in de Tweede Wereldoorlog, met een bronzen buste van Stalin, een controversieel symbool van onderdrukking dat onder Poetin in Rusland meer eerbetoon ontvangt.