LIVE oorlog Oekraïne | Pro-Russische Oekraïense politicus doodgeschoten in Madrid

In dit artikel:

In Pozuelo de Alarcón, een voorstad van Madrid, is de pro-Russische Oekraïense politicus Andri Portnov op klaarlichte dag doodgeschoten nadat hij zijn kinderen naar school had gebracht. Portnov, voormalig adviseur van de in 2014 verdreven president Janoekovitsj, was betrokken bij de onderdrukking van de Euromaidan-protesten en stond op sanctielijsten van de EU en VS wegens corruptie en mensenrechtenschendingen. Het incident roept vragen op over veiligheidsrisico’s voor voormalige Oekraïense functionarissen in het buitenland.

In de regio Soemy, nabij de Russische grens, zijn de Oekraïense autoriteiten gestart met de evacuatie van ruim 200 locaties; tot nu toe zijn 52.000 mensen uit gevaargebied gehaald. Soemy is al maanden het doelwit van zware Russische aanvallen en wordt gezien als mogelijk doel van een Russisch zomeroffensief. Onlangs vielen Russische drones een Oekraïense minibus aan bij Bilopillja, waarbij negen burgers omkwamen. Daarnaast vielen bij een Russische raketaanval op een Oekraïens schietveld zes soldaten en raakten tien anderen gewond.

Russische president Poetin bezocht de regio Koersk, die tot eind april deels door Oekraïense troepen was bezet – het grootste Russische grondgebied dat sinds de Tweede Wereldoorlog door Oekraïne werd ingenomen. Poetin sprak met lokale gouverneurs en bezocht een kerncentrale; beelden van dit bezoek werden uitgezonden op Russische staatsmedia. Dit bezoek markeert Poetins eerste publieke optreden in de regio sinds het Oekraïense vertrek.

Diplomatiek staat het conflict onder druk: de EU heeft haar zeventiende sanctiepakket tegen Rusland goedgekeurd, gericht op het beperken van Russische toegang tot slagveldtechnologieën en het aanpakken van een omvangrijke Russische schaduwvloot van olietankers. Nu staan 342 olietankers en tientallen bedrijven op de sanctielijst, waarmee de druk op het Kremlin wordt opgevoerd. Tegelijkertijd bereiden de EU-landen zich voor op een achttiende pakket als vredesinitiatieven uitblijven.

Oekraïens president Zelensky kondigde aan dat Oekraïne en haar bondgenoten een hoogwaardig vredesberaad overwegen, waarbij ook Rusland, de VS, het VK en EU-landen betrokken zouden zijn. Dit idee ontstond na gesprekken tussen Zelensky en Trump, gevolgd door een lang telefoongesprek tussen Trump en Poetin. Hoewel een onmiddellijke wapenstilstand nog niet is overeengekomen, uit Poetin volgens Russische bronnen bereidheid tot onderhandelingen over vrede. Tegelijkertijd waarschuwen westerse politici zoals de Duitse minister van Defensie dat Poetin vooral tijd wint met deze gesprekken. Trump benadrukte zijn wil om snel tot een akkoord te komen maar uitte ook frustraties over het uitblijven van concrete stappen.

In de nacht van dinsdag op woensdag heeft het Russische leger 159 Oekraïense drones neergehaald, waarvan zes boven de regio Moskou. Intussen is een strafzaak gestart tegen de Russische journaliste Galina Timtsjenko, hoofd van het Letse onafhankelijke nieuwsplatform Meduza, wegens vermeende betrokkenheid bij protesten. Meduza bericht kritisch over de oorlog, wat vanuit Rusland onder strenge censuur en repressie valt.

Amnesty International is verboden in Rusland en op een lijst van 'ongewenste organisaties' geplaatst, waardoor de organisatie haar werkzaamheden in Rusland moet staken. De Russische overheid bestempelt Amnesty als onderdeel van wereldwijde anticritische campagnes, ondanks Amnestys aankondiging om zich te blijven inzetten voor mensenrechten in de regio. Eerder werden al andere onafhankelijke media en NGO’s door Rusland verboden als onderdeel van het onderdrukken van andersdenkenden.

Tot slot heeft de Poolse douane recent vijf ton vliegtuigbanden onderschept die via Spanje naar Rusland werden vervoerd, in strijd met EU-sancties. De banden waren bestemd voor Boeing-vliegtuigen en het transport werd frauduleus als reguliere autobanden opgegeven. Tegen de ontvanger is een strafrechtelijk onderzoek gestart. Dit incident illustreert de voortdurende uitdagingen rond het handhaven van sancties tegen Rusland.