LIVE oorlog Oekraïne | Poetin ontslaat opperbevelhebber van landmacht, VS: Lage verwachtingen voor vredesgesprek

In dit artikel:

De vredesonderhandelingen tussen Oekraïne en Rusland in Istanboel worden getekend door lage verwachtingen en een gespannen sfeer. De Russische president Vladimir Poetin blijft afwezig, wat door de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Caspar Veldkamp als een signaal van gebrek aan respect en bereidheid tot vrede wordt gezien. Poetin stuurde een delegatie van lagere rang, waaronder adviseur Vladimir Medinsky, terwijl Zelensky een ploeg van hoger niveau, onder leiding van minister van Defensie Roestem Oemjerov, inzette. Zelensky noemde de Russische afgevaardigden een 'schijnvertoning' vanwege hun beperkte bevoegdheden.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio uitte ook zijn scepsis over het vredesproces en ziet alleen een direct gesprek tussen president Donald Trump en Poetin als kans op een doorbraak. Trump zelf liet weten dat hij pas wil reizen naar Istanboel als er vooruitgang is geboekt. Ondertussen staat Turkije, via president Recep Tayyip Erdogan, centraal als bemiddelaar en voert gesprekken met Zelensky over een staakt-het-vuren en de vredesstappen.

Op het bredere geopolitieke vlak waarschuwt Polen voor Russische pogingen tot inmenging in de Poolse verkiezingen vanaf 18 mei, waarbij honderden nepaccounts op sociale media Russische propaganda verspreiden. Ook zijn er vermoedens van buitenlandse financiering van politieke advertenties op Facebook. Estland meldt dat Rusland recent het NAVO-luchtruim heeft geschonden bij een incident om een verdachte Russische tanker te beschermen die mogelijk sancties omzeilt, wat leidt tot oproepen voor strengere maatregelen tegen Rusland.

Binnen de NAVO bestaat discussie over de uitnodiging van Zelensky voor de NAVO-top in juni in Den Haag. Nederland pleit nadrukkelijk voor zijn aanwezigheid als teken van solidariteit met Oekraïne, terwijl de Verenigde Staten en enkele andere NAVO-landen terughoudend zijn. NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte benadrukt dat de bal momenteel bij Rusland ligt vanwege hun geringe bereidheid tot serieuze onderhandelingen en de aanwezigheid van een delegatie van laag niveau.

De Russische troepen melden ondertussen terreinwinst in de oostelijke regio Donetsk door twee dorpen in te nemen, wat de gespannen veiligheidssituatie benadrukt. De vredesgesprekken in Istanboel zijn uitgesteld tot later op de dag, mede door onenigheid over het niveau van deelname: Oekraïne wil op hoog niveau onderhandelen, terwijl Rusland experten van lager niveau stuurt.

Kortom, ondanks internationale bemiddeling en de aanwezigheid van delegaties in Istanboel is het vredesproces door het ontbreken van Poetin en de lage politieke inzet van Rusland voorlopig vastgelopen. Tegelijkertijd zet Polen zich schrap tegen Russische beïnvloeding, en groeit binnen de NAVO de druk richting Rusland om serieus te onderhandelen en daarmee een einde te maken aan het conflict.