LIVE oorlog Oekraïne | Macron: VS zal wapenstilstand monitoren; Tusk roemt eenheid bondgenoten

In dit artikel:

De EU en de VS zetten Moskou onder druk om akkoord te gaan met een voorgesteld 30-daags staakt-het-vuren in Oekraïne, dat idealiter komende maandag moet ingaan. Europese leiders, waaronder Emmanuel Macron, Keir Starmer, Friedrich Merz en Donald Tusk, brachten een gezamenlijk bezoek aan Kyiv om hun continue steun aan Oekraïne te tonen en het bestand te bespoedigen. Ze waarschuwen dat bij weigering of schending van het bestand 'enorme' sancties zullen volgen. Ursula von der Leyen benadrukte dat de bal nu bij Rusland ligt en dat Europa klaarstaat om zware druk uit te oefenen. De VS ondersteunen het initiatief en zullen het toezicht op het bestand mede verzorgen.

Tegelijkertijd keurden Oekraïne en diverse Europese ministers in Lviv de oprichting van een speciaal tribunaal goed, gericht op het berechten van Russische leiders zoals Poetin voor oorlogsmisdaden en agressie. Dit tribunaal, dat naar verwachting volgend jaar start, zal aanvullend opereren naast het Internationaal Strafhof. Hoewel het Strafhof al arrestatiebevelen uitvaardigde, richt het nieuwe tribunaal zich specifiek op misdaden van agressie, waar het Strafhof geen jurisdictie over heeft. Het tribunaal kan gevangenisstraffen tot levenslang opleggen en beslag leggen op eigendommen waarvan de opbrengst naar Oekraïense slachtoffers gaat. De rechtbank kan echter alleen Russische topfunctionarissen vervolgen wanneer zij niet langer in functie zijn.

Militair gezien zet Rusland zijn voorbereidingen voort aan de Europese oostgrens, stelt premier Dick Schoof, met nieuwe infrastructuur om troepen aan te voeren. Ondertussen bracht Oekraïense en Europese samenwerking concrete stappen: Oekraïne is uitnodigd om deel te nemen aan vergaderingen en oefeningen binnen de Joint Expeditionary Force (JEF), bestaande uit tien Noord-Europese landen, waarmee de militaire banden worden versterkt, zonder dat het een voorbode is van toetreding.

Op het diplomatieke vlak weigert Moskou te reageren op het tribunaal, en het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken toont waardering voor de humanitaire samenwerking met het Vaticaan, ook na de benoeming van een nieuwe paus. Ondertussen escaleert een spionageconflict tussen Oekraïne en Hongarije: Oekraïne arresteerde twee vermeende Hongaarse spionnen, terwijl Hongarije twee Oekraïense diplomaten uitzet vanwege spionageactiviteiten. Hongarije bestempelt de Oekraïense aantijgingen als propaganda en roept op tot voorzichtigheid.

Verder kondigde Duitsland aan voortaan geen details meer te communiceren over wapenleveranties aan Oekraïne, om geen militaire voordelen aan Rusland te geven. Deze beleidswijziging betekent een terugkeer naar eerdere geheimhouding, voortkomend uit de nieuwe coalitie onder bondskanselier Friedrich Merz. Merz en ook de Finse president Alexander Stubb uitten voorzichtig optimisme over een mogelijke snelle wapenstilstand.

Tenslotte veroorzaakte de onthulling van een bronzen buste van Jozef Stalin in het door Rusland bezette Melitopol controverse. Het monument werd onthuld ter herdenking van de tachtigste verjaardag van de overwinning op nazi-Duitsland. Stalin wordt in Rusland door velen nog steeds als oorlogsheld gezien, ondanks zijn bewind met onderdrukking en terreur, wat onder Poetin een herwaardering heeft gekregen.

Kortom, terwijl de internationale gemeenschap zich verenigt in steun voor Oekraïne en harde stappen overweegt richting Rusland, blijft de strijd onderhuids voortduren, met diplomatieke spanningen, militaire voorbereiding en symbolische conflicten die het complexe karakter van de oorlog en haar geopolitieke impact onderstrepen.