LIVE Oorlog Oekraïne | Enkele uren voor top over staakt-het-vuren: 'Russische raket treft Dnipropetrovsk'

In dit artikel:

Rusland vuurde vrijdagochtend een ballistische raket af op de Oekraïense regio Dnipropetrovsk; gouverneur en lokale autoriteiten melden minstens één dode, gewonden en brand. De aanval vond plaats enkele uren voordat de ontmoeting tussen de Amerikaanse president Donald Trump en de Russische president Vladimir Poetin in Alaska zou beginnen, een top die gericht is op het bespreken van een mogelijk staakt-het-vuren in Oekraïne.

De top in Alaska begint om 21.00 uur Nederlandse tijd en omvat zowel gesprekken met volle delegaties als een één-op-één ontmoeting tussen Trump en Poetin. Trump reisde vooraf onder meer naar Belarus om te bellen met president Aleksandr Loekasjenko en sprak daarnaast met Europese leiders en Oekraïne’s president Volodymyr Zelensky. Hij zegt niet namens Oekraïne te willen onderhandelen, maar wil beide partijen aan tafel krijgen en liet de mogelijkheid van een ruil van grondgebied aan Oekraïne zelf over. Die opmerking biedt enige geruststelling, maar Zelensky en Europese leiders vrezen dat Poetin en Trump achter hun rug om afspraken kunnen maken die nadelig zijn voor Kyiv.

In Washington en hierop volgende verklaringen klinken zowel hoop als scepsis. Demissionair NSC-minister Veldkamp waarschuwt dat Poetin uiterst manipulatief is en dat Trump onvoorspelbaar kan handelen; hij voelt wel enige hoop doordat Trump een wapenstilstand als doel noemt. Het Kremlin geeft geen verwachting van een gezamenlijke verklaring na afloop; woordvoerder Peskov noemde zo’n document onwaarschijnlijk. Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov en andere leden van de delegatie zijn aangekomen om bij de gesprekken aanwezig te zijn. Tot de Amerikaanse delegatie behoren volgens berichtgeving onder meer buitenlandminister Rubio, handelsminister Lutnick, minister van Financiën Bessent, CIA-chef Ratcliffe en speciaal gezant Witkoff, die eerder in Moskou overleg voerde.

Terwijl diplomaten praten vinden ook nieuwe militaire acties plaats. Oekraïense strijdkrachten zeggen een raffinaderij in Syzran (ongeveer 700 km van de grens) te hebben aangevallen; ruwe beelden tonen branden bij een installatie van Rosneft. In Russische steden bleven geweldsincidenten zich opstapelen: in Koersk werd een 45-jarige vrouw gedood door een Oekraïense drone, woongebouwen en een school raakten beschadigd, en in Donetsk werden verplichte evacuaties bevolen van gezinnen in Droejkivka vanwege een Russische opmars. Beide strijdende partijen claimden beperkte successen: Rusland zegt dorpen te hebben veroverd; Oekraïne meldt stabilisatie rond Dobropillia en stuurt versterkingen.

De top krijgt ook een humanitair randthema: Joelia Navalnaja, weduwe van oppositieleider Aleksej Navalni, pleit publiekelijk voor een directe gevangenenruil van Russen en Oekraïners die wegens kritiek op de oorlog zijn vastgezet. Eerder deze week wisselden Rusland en Oekraïne overigens al 84 gevangenen uit na bemiddeling door de Verenigde Arabische Emiraten.

Op het informatiedomein probeert Rusland de berichtendiensten aan banden te leggen; WhatsApp meldt dat Moskou beperkingen probeert door te voeren op de belfunctie en dat het platform zich blijft inzetten voor versleutelde communicatie. De ontwikkelingen – van bombardementen en aanvallen tot diplomatieke manoeuvres – spelen zich af op de vooravond van de eerste bilaterale top van Trump en Poetin sinds de Russische invasie van 2022, een gesprek waarvan uitkomst en consequenties onzeker en veelal onderwerp van vrees en hoop in Europa en Oekraïne zijn.