LIVE Navo-top | Trump arriveert na 'geweldig' ontbijt met 'spectaculaire' Willem-Alexander en Máxima per limousine bij Navo-top

In dit artikel:

De Navo-top in Den Haag is begonnen met bijzondere aandacht voor de aanwezigheid van de Amerikaanse president Donald Trump, die op uitnodiging van koning Willem-Alexander en koningin Máxima de nacht doorbracht in paleis Huis ten Bosch en de dag startte met een gezamenlijk ontbijt met het koningspaar. Trump toonde zich goedgemutst en benadrukte zijn waardering voor Nederland en het koningshuis. Na het ontbijt vertrok hij naar het World Forum, waar de kernvergaderingen van de top plaatsvinden en waar ook circa 6000 delegatieleden en 2000 journalisten aanwezig zijn, ondersteund door tienduizenden veiligheidsmedewerkers en grootschalige verkeersmaatregelen.

Een centraal onderwerp tijdens de top is de defensie-uitgave van 5 procent van het bruto binnenlands product (bbp) die lidstaten geacht worden te bereiken. Secretaris-generaal Mark Rutte, die ook namens Nederland sprak, bevestigt dat Trump volledig toegewijd is aan artikel 5 van de Navo, ondanks eerdere twijfel van Trump hierover tijdens zijn reis naar Nederland. Artikel 5 bepaalt dat een aanval op één lidstaat automatisch een aanval op alle leden is. Rutte benadrukte de noodzaak om de kosten eerlijk te verdelen, waarbij de VS nu het grootste aandeel dragen, maar Europese landen en Canada een grotere rol moeten gaan spelen.

De verhoging naar 5 procent levert spanningen op binnen de alliantie. België en Spanje kampen met financiële uitdagingen, waarbij Spanje heeft aangegeven niet per se de 5 procent te hoeven halen, maar wel volgens de Navo-eisen zal blijven presteren. De Belgische premier Bart De Wever legde uit dat zijn land niet om uitzonderingen vraagt, ondanks de financiële druk. Rutte gaf aan begrip te hebben voor de moeilijke politieke keuzes die landen moeten maken, maar benadrukte dat de verhoogde defensie-inspanningen noodzakelijk zijn gezien de geopolitieke dreigingen, met name vanuit Rusland.

Daarnaast is er aandacht voor de ontmoeting die gepland staat tussen Trump en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, wat gezien wordt als een belangrijk moment na eerdere gespannen contacten tussen beide leiders. Ook bleven binnen Europa andere leiders, zoals de Duitse minister van Defensie Boris Pistorius, op een informele manier aanwezig bij de top, wat het contrast vormt met de grootschalige parade rond de VS-president.

Demissionair premier Dick Schoof prees de organisatie en het logistieke succes van de top in Den Haag en beschreef de gezamenlijke diners en gesprekken, onder meer met Franse president Macron en prinses Amalia, als waardevolle momenten. De top wordt gezien als een 'transformationele' bijeenkomst waarin de bondgenoten de nieuwe defensienorm willen formaliseren en de lastverdeling binnen de alliantie willen verbeteren, ondanks politieke en financiële uitdagingen bij sommige lidstaten.