LIVE Navo-top | Slowakije gebruikt Spanje als voorbeeld en wil defensiebudget nog niet ophogen

In dit artikel:

Nederland maakt zich op voor de NAVO-top die van 24 tot 26 juni in Den Haag plaatsvindt, met de belangrijkste bijeenkomst van wereldleiders op woensdag 25 juni van 10.30 tot 13.00 uur. De top is de duurste ooit, met kosten van ruim één miljoen euro per effectieve vergaderminuut. Bevestigd is dat de voormalige Amerikaanse president Donald Trump aanwezig zal zijn, ondanks recente spanningen na een Amerikaanse aanval op nucleaire faciliteiten in Iran.

Een centraal thema van de top is de defensiebestedingen binnen de alliantie. NAVO-landen streven naar uitgaven ter hoogte van 3,5 procent van het bruto binnenlands product aan defensie en 1,5 procent aan ondersteunende taken. Spanje heeft een tijdelijke uitzondering bedongen, waarbij het land onder strikte voorwaarden met minder geld kan volstaan, mits het tegen 2035 alsnog aan de norm voldoet. Slowakije laat ook weten defensie-inspanningen uit te stellen vanwege eigen prioriteiten, maar streeft wel naar het NAVO-doel op langere termijn. NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte benadrukt dat uitzonderingen niet worden toegestaan en dat landen zich moeten houden aan de afgesproken doelstellingen.

Rondom de top zijn zware veiligheidsmaatregelen genomen, waaronder de afsluiting van snelwegen zoals de A44 richting Den Haag, waar delegaties worden begeleid onder politiebegeleiding. Dit leidde tot files en verkeersbeperkingen, maar het merendeel van het verkeer lijkt de adviezen om weg te blijven te volgen. Verkeerscamera’s langs de A4 zijn tijdelijk uitgeschakeld om bewegingspatronen van delegaties niet openbaar te maken.

De veiligheidssituatie heeft geleid tot demonstratieverboden in het gebied rondom de snelwegen. Klimaatactivisten van Extinction Rebellion probeerden op 23 juni de A44 te blokkeren uit protest, wat resulteerde in bijna dertig arrestaties, waaronder twee journalisten die geen vereiste politieperskaart konden tonen. De politie handhaafde de noodverordening strikt en verbood journalisten en demonstranten binnen 250 meter van de afgesloten zones te komen. Deze maatregelen leiden tot kritiek van persveiligheidsorganisaties. Twee agenten raakten gestoord toen afzettingen omwaaiden nabij Noordwijk, maar de situatie bleef onder controle.

Koning Willem-Alexander bracht op maandag een bezoek aan het World Forum, waar de top georganiseerd wordt, en sprak met betrokken organisatoren. Minister Ruben Brekelmans ontving een Amerikaanse delegatie bij het ministerie van Defensie in Den Haag, waarbij ceremoniële veiligheid zichtbaar was.

Inhoudelijk richt de top zich op het versterken van de gezamenlijke defensie tegen dreigingen, met speciale aandacht voor de oorlog in Oekraïne en de rol van landen als Rusland, China, Noord-Korea, Iran en Belarus. Rutte benadrukte dat de NAVO Oekraïne onverminderd blijft steunen en erkende de complexe invloed van Iran, dat via droneleveranties betrokken is bij het conflict. Over mogelijke nieuwe NAVO-missies buiten het grondgebied, zoals in de Straat van Hormuz, wilde hij niet speculeren.

De NAVO-top wordt gezien als een historisch moment vanwege de ambitieuze defensie-uitgaven en de gezamenlijke inzet om de veiligheid van meer dan een miljard mensen in bondgenootschappen gewaarborgd te houden. Tegelijkertijd markeren de protesten en strenge veiligheidsmaatregelen de spanning tussen burgeractivisme en crisisbeheersing tijdens zo’n internationaal evenement.