LIVE Navo-top | Regeringsleiders Japan, Zuid-Korea en Australië komen niet naar Navo-top
In dit artikel:
Nederland bereidt zich voor op de NAVO-top die van 24 tot 26 juni in Den Haag plaatsvindt, waarbij de bijeenkomst van wereldleiders op woensdag van 10.30 tot 13.00 uur gepland staat. Het evenement is met een geschatte kostenpost van ruim één miljoen euro per effectieve minuut de duurste NAVO-top ooit. Amerikaanse president Donald Trump heeft zijn komst bevestigd, hoewel hij later dan verwacht arriveert vanwege spanningen in het Midden-Oosten. Dit heeft mogelijk geleid tot afwezigheid van de regeringsleiders van Japan, Zuid-Korea en Australië, die enkel door ministers worden vertegenwoordigd. Nieuw-Zeeland stuurt wel haar premier.
Tijdens de top wordt ingezet op een defensie-uitgave van 3,5 procent van het bbp door NAVO-landen, met daarnaast 1,5 procent voor ondersteunende uitgaven. Spanje en Slowakije pleiten voor uitzonderingen of een langzamere opschaling, waarbij Spanje een overgangsperiode krijgt om te bewijzen dat het met minder defensie-uitgaven toch aan de doelen kan voldoen. NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte benadrukt echter dat uitzonderingen formeel niet worden toegestaan en dat evaluatie in 2029 zal plaatsvinden.
De politieke agenda van de top wordt beïnvloed door de recente Amerikaanse aanval op Iran, maar Rutte focust op de kernonderwerpen veiligheid, defensie en steun aan Oekraïne. Hij waarschuwt voor de dreiging van Iran, met name vanwege nucleaire ambities en betrokkenheid bij de oorlog in Oekraïne. Gesprekken over een mogelijke NAVO-missie in de Straat van Hormuz worden voorlopig gemeden.
Op beveiligingsgebied gelden strenge maatregelen rondom de conferentie, waaronder een noodverordening die demonstraties verbiedt binnen 250 meter van afgesloten corridors. Klimaatactivisten van Extinction Rebellion werden op de A44 opgepakt na een poging de snelweg te blokkeren; ook journalisten die verslagen maakten, werden weggestuurd of tijdelijk gearresteerd wegens het ontbreken van politieperskaarten. Politie benadrukt dat dit in lijn is met veiligheidsvoorschriften vanwege een vermeende terroristische dreiging, al is hierover weinig concreet bekendgemaakt.
Wegens de top zijn delen van snelwegen, met name de A4 en A44 tussen Amsterdam en Den Haag, afgesloten of beperkt toegankelijk, wat leidt tot files en vertragingen. Rijkswaterstaat adviseert het verkeer om de Randstad te mijden. Ook zijn verkeerscamera’s tijdelijk uitgeschakeld om de veiligheid en logistiek van het evenement te waarborgen.
Koning Willem-Alexander bracht voorafgaand aan de top een bezoek aan het World Forum in Den Haag, waar de organisatie en taskforce bijeenkomen. Minister Ruben Brekelmans ontving een Amerikaanse defensiedelegatie ceremonieel aan het ministerie van Defensie.
Al met al vormt deze NAVO-top in Den Haag een historisch en ambitieus moment waarin de bondgenoten streven naar verstevigde samenwerking en verhoogde defensie-uitgaven te midden van een complexe geopolitieke context.