LIVE Navo-top | Mark Rutte haalt uit naar Poetin na Navo-akkoord: 'Ik vertrouw die kerel niet'

In dit artikel:

Tijdens de NAVO-top in Den Haag zijn afspraken gemaakt waarbij de lidstaten gezamenlijk 5 procent van hun bruto nationaal product (bbp) gaan besteden aan defensie en gerelateerde activiteiten. Dit betreft 3,5 procent direct voor defensie en 1,5 procent voor aanverwante zaken. Spanje, aanvankelijk terughoudend, stemde uiteindelijk ook in met deze verhoging, die vooral voortvloeit uit druk van de Verenigde Staten. Hiermee wordt beoogd Europa militair te versterken na jaren van relatief beperkte investering.

In de slotverklaring benoemen de NAVO-landen Rusland expliciet als een langdurige bedreiging voor de Euro-Atlantische veiligheid. Daarnaast bevestigen ze hun blijvende steun aan Oekraïne en erkennen ze het belang van Oekraïnes veiligheid voor de alliantie. Hiermee komt Oekraïne expliciet in de verklaring, ondanks de gespannen relatie tussen de Amerikaanse president Donald Trump en de Oekraïense president Zelensky.

Trump verdedigde zijn eerdere militaire aanvallen op nucleaire faciliteiten in Iran, terwijl premier Mark Rutte zijn waardering uitte voor Trumps rol bij het tegenhouden van de nucleaire ontwikkeling in dat land. Rutte benadrukte dat de nieuwe NAVO-norm vooral is gebaseerd op een NAVO-berekening en niet uitsluitend op Amerikaanse verzoeken. Tegelijkertijd uitte Rutte wantrouwen jegens de Russische president Poetin en prees hij het Nederlandse koningshuis voor haar representatieve rol tijdens de top.

De top vond plaats achter gesloten deuren, waarbij alle deelnemers hun mobiele telefoons moesten inleveren om lekken te voorkomen. Naast de politieke beraadslagingen waren er ook meerdere protesten in Den Haag, voornamelijk van klimaatactivisten van Extinction Rebellion, die probeerden de A12 te blokkeren. De politie greep daarbij hardhandig in en arresteerde tientallen demonstranten, waarbij een deel van hen gewelddadig werd aangepakt. Ook pro-Palestijnse en pro-Russische groepen protesteerden in de stad. Voorafgaand aan en tijdens de top werden tientallen drones onderschept om de veiligheid te waarborgen.

Op defensiegebied werd ook duidelijk dat de Nederlandse marine actief Russische militaire schepen op de Noordzee observeert en wegleidt, een praktijk die dit jaar aanzienlijk is toegenomen als signaal naar Rusland. Terwijl wereldleiders dineerden in paleis Huis ten Bosch, organiseerde de Nederlandse militaire topcommandant Onno Eichelsheim een speciaal diner voor NAVO-militairen in museum Panorama Mesdag.

Koningin Máxima ontving intussen de partners van wereldleiders in Rotterdam voor een cultureel programma. De NAVO-top combineerde dus zowel geopolitieke veiligheidsonderhandelingen als symbolische en sociale activiteiten, maar kende ook een harde beveiligingscontext gezien de protesten en verhoogde defensieve waakzaamheid. De 5-procent norm wordt gezien als een belangrijke stap om de NAVO te versterken en af te stemmen op hedendaagse veiligheidsuitdagingen.