LIVE Navo-top | Is Navo-norm van 5 procent niet te veel? Rutte: 'Nederland is schatrijk!

In dit artikel:

Tijdens de NAVO-top in Den Haag stond de verhoging van defensie-uitgaven naar 5 procent van het bbp centraal. Secretaris-generaal Mark Rutte, tevens oud-minister-president van Nederland, benadrukte dat Nederland dit kan betalen omdat het “een van de rijkste landen ter wereld” is, dankzij jaren van verstandig economisch beleid. Rutte stelde dat de Verenigde Staten, waar president Donald Trump zicht twijfelachtig uitliet over zijn toewijding aan artikel 5 (dat een aanval op één lidstaat ziet als een aanval op allen), volledig toegewijd blijven aan de NAVO en diens defensieverplichtingen. Rutte wil de last eerlijker verdelen, waarbij Europese landen en Canada meer bijdragen naast de VS.

Demissionair minister-president Dick Schoof noemde de top “transformationeel” en sprak positief over de bijzondere bijeenkomst op Paleis Huis ten Bosch, waar hij onder andere met Frankrijk’s president Macron en prinses Amalia aan tafel zat. Ook was er een ontmoeting gepland tussen Trump en de Oekraïense president Zelensky voor overleg over de oorlog met Rusland, wat de focus van de top onderstreept, evenals de gezamenlijke steun aan Oekraïne door alle NAVO-landen.

De Spaanse regering toonde zich kritisch over het 5-procentdefensiedoel en beschouwt de huidige uitgaven van iets meer dan 2 procent als voldoende, zonder consequenties te verwachten. Dit markeert een spanningspunt binnen de alliantie, waar sommige landen flexibiliteit zoeken. Rutte gaf aan begrip te hebben voor landen die moeite hebben met de verhoging, maar benadrukte de noodzaak gezien de toegenomen dreiging vanuit Rusland.

Naast politieke discussies speelde veiligheid een grote rol: meerdaagse verkeersafsluitingen en spoorstoringen noopten weggebruikers tot thuiswerken, wat zorgde voor uitzonderlijk rustige spitsen rond Den Haag. Rotterdam, dat geen hoofdlocatie was voor de top, ontving wel de partners van leiders, wat resulteerde in een omvangrijke veiligheidsoperatie.

De NAVO-top werd gekenmerkt door protocollaire hoogstandjes, zoals het vroege ontbijt van Trump met het Nederlandse koningspaar en een officieel diner waar onder meer koningin Máxima naast Zelensky zat en koning Willem-Alexander naast Trump. De samenstelling van tafels weerspiegelde geopolitieke relaties en symboliseerde de ernst en urgentie van de bijeenkomst.

Al met al richtte de top zich vooral op het versterken van Europese defensie, het versterken van de trans-Atlantische band en de gezamenlijke steun voor Oekraïne als middel om veiligheid in Europa te waarborgen. De slotverklaring van Rutte na afloop was bedoeld om de gemaakte afspraken en nieuwe defensienormen officieel te bevestigen.