LIVE Navo-top | Applaus voor dwars Spanje op 'tegentop', Trump komt mogelijk pas op allerlaatste moment

In dit artikel:

De NAVO-top vindt plaats van 24 tot en met 26 juni in Den Haag, met wereldleiders zoals de Amerikaanse president Donald Trump en de Oekraïense president Zelensky. De bijeenkomst kent een hoge prijs: ruim 1 miljoen euro per effectieve vergaderminuut. Trump zal waarschijnlijk pas kort voor het koninklijk diner op dinsdag arriveren en woensdag deelnemen aan de officiële topvergadering, waarna hij mogelijk nog een persconferentie geeft maar al snel vertrekt. Premier Dick Schoof hoopt op aparte ontmoetingen met Trump, maar de agenda blijft onzeker.

Spanje steekt een stokje voor het Amerikaanse streven om NAVO-landen hun defensiebudget te verhogen naar 5 procent van het bbp, een essentiële doelstelling voor de VS. Spanje weigert de verhoging te onderschrijven en wenst een uitzonderingspositie, wat zorgen baart binnen de alliantie. Ondanks diplomatiek overleg met Nederland en extra lobbypogingen in Brussel blijft Madrid vasthouden aan de huidige 2 procent. President Trump noemt Spanje "berucht" vanwege lage bijdragen en dringt aan op gelijke defensie-uitgaven, terwijl hij zelf vindt dat de VS niet verplicht moeten worden om de norm te halen.

Rondom de top zijn uitgebreide veiligheidsmaatregelen getroffen: tienduizenden agenten en militairen zijn paraat, er gelden vliegverboden voor drones binnen een straal van 16 kilometer, en zware bewaking is zichtbaar rond het World Forum en de hotellijken. Russische fregatten worden op de Noordzee actief gevolgd en begeleid door de Nederlandse marine, wat recent nog gebeurde vlak voor de top. Bovendien zijn wegen zoals de A44 in de richting van Den Haag gereserveerd voor delegaties, en dreigt justitie hard op te treden tegen klimaatactivisten van Extinction Rebellion die wegen willen blokkeren.

Tegelijkertijd organiseert de SP een tegenbijeenkomst tegen de militaire wapenwedloop, waar pro-Russische partijen worden uitgesloten. Diverse demonstraties van uiteenlopende politieke groepen zijn gepland, ondanks verboden zoals dat voor Pegida in Enschede, vanwege veiligheidsbeperkingen en politiecapaciteit.

De top onderstreept ook de noodzaak voor investeringen in infrastructuur en cyberweerbaarheid binnen de NAVO-landen, waar ook havenbedrijven in Rotterdam bij betrokken zijn. De relatief nieuwe minister van Infrastructuur, Robert Tieman, benadrukt het belang van het droneverbod vanwege veiligheidsrisico’s.

Al met al verloopt de voorbereiding op de NAVO-top uiterst intensief en dynamisch, met diplomatieke spanningen over defensie-uitgaven, strenge beveiliging, protesten en politieke tegenstand. De uitkomst van de defensiebudgetonderhandelingen blijft spannend, terwijl Nederland waakt over een vlekkeloos en veilig verloop van de top waarin belangrijke wereldleiders bijeenkomen.