LIVE Midden-Oosten | VS gebruikten veertien zware bunkerbusters bij aanval op Iran

In dit artikel:

De Verenigde Staten hebben in de nacht van zaterdag op zondag met veertien GBU-57-bommen drie nucleaire faciliteiten in Iran aangevallen, waaronder de ondergrondse kernbunker in Fordow. Volgens de hoogste Amerikaanse militair Dan Caine is dit de eerste inzet van dit type wapen in een gevechtssituatie. President Donald Trump noemde de operatie een “enorm succes” en sloot verdere aanvallen niet uit als Iran geen vrede zoekt. De aanvallen veroorzaakten geen slachtoffers, aldus het hoofd van de Iraanse Rode Halvemaan.

De Iraanse regering veroordeelde de Amerikaanse acties scherp. Buitenlandminister Abbas Araqchi noemde de aanvallen buitensporig en waarschuwde voor blijvende gevolgen. Iran eist een spoedberaad in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties en wil de VS verantwoordelijk houden voor deze ‘misdadige daad van agressie’. Araqchi reist naar Moskou om met president Poetin te overleggen en riep op tot het beëindigen van de agressie en het hervatten van diplomatieke gesprekken. Rusland veroordeelde de aanvallen eveneens als een schending van het internationaal recht.

In Iran waren meldingen van explosies bij de kernreactor in Bushehr, wat volgens het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) ernstige milieugevolgen kan hebben gezien de grote hoeveelheden nucleair materiaal ter plaatse. Ook in Yazd werd een ontploffing gemeld, maar de precieze impact blijft onduidelijk. Iran waarschuwt dat het alle opties openhoudt om zijn veiligheid te verdedigen.

De aanvallen hebben regionale angst voor een escalatie aangewakkerd. Turkije, de Verenigde Arabische Emiraten, Egypte en Qatar riepen op tot terughoudendheid en vrezen dat het geweld snel kan uitbreiden en leiden tot instabiliteit in het Midden-Oosten en daarbuiten. In landen met Amerikaanse militaire bases, zoals Bahrein en Koeweit, zijn voorbereidingen getroffen voor mogelijke stijgingen in veiligheidsrisico’s, waaronder het openen van schuilkelders en oproepen aan burgers om drukke wegen te mijden.

Israël, een bondgenoot van de VS, meldt nieuwe raketaanvallen vanuit Iran met zeker 86 gewonden, terwijl het luchtruim tijdelijk werd beperkt en luchtverdediging actief was boven steden als Jeruzalem, Haifa en Tel Aviv. De spanningen tussen Israël en Hezbollah, de sjiitische Libanese beweging die door Iran wordt gesteund, blijven gespannen, hoewel Hezbollah voorlopig geen nieuwe confrontaties zoekt.

Ondanks internationale oproepen tot dialoog benadrukt Araqchi dat Iran door de actie van de VS en Israël weinig vertrouwen heeft in het hervatten van onderhandelingen. Iran zou voorafgaand aan de aanval verrijkt uranium hebben verplaatst en personeel geëvacueerd, mogelijk om schadelijke gevolgen te beperken. Economisch reflecteerde de situatie zich deels in een stijging van de Israëlische aandelenbeurs.

Tegelijkertijd riep een Iraanse oppositiegroep in ballingschap op tot het vertrek van opperste leider Ali Khamenei, die verantwoordelijk wordt gehouden voor het nucleaire programma dat nu zwaar geschaad is door de Amerikaanse bombardementen. De nasleep van deze aanval zet de regio onder grote druk, met een hoog risico op verdere escalatie en onzekerheid over de volgende stappen.