LIVE Midden-Oosten | Israël claimt vernietiging Iraanse luchtverdediging, 'Mossad bereidde aanval voor vanuit Iran'

In dit artikel:

In de nacht van donderdag op vrijdag voerde Israël grootschalige luchtaanvallen uit op nucleaire en militaire doelen in Iran, onder de codenaam ‘Operatie Rijzende Leeuw’. Hierbij werden volgens Israël zes prominente kerngeleerden en hoge militaire leiders gedood, waaronder generaal Hossein Salami, opperbevelhebber van de Revolutionaire Garde, en generaal Mohammed Bagheri, stafchef van het Iraanse leger. De Israëlische geheime dienst Mossad zou de operatie vanuit Iran zelf hebben voorbereid, met onder meer infiltraties en sabotage van Iraanse luchtafweersystemen.

Iran reageerde direct met tegenaanvallen door ongeveer honderd drones richting Israël te sturen en meldde minstens vijftig gewonden, onder wie veel vrouwen en kinderen. Teheran bevestigde ook de schade aan de nucleaire faciliteit in Natanz, een belangrijk centrum voor uraniumverrijking, en waarschuwde voor zware vergelding. Israël claimde tientallen radars en raketlanceerinstallaties te hebben vernietigd, wat een flinke klap voor Iran’s luchtverdediging betekent.

De internationale reacties waren gericht op het bevorderen van de-escalatie. Demissionair premier Dick Schoof en de Britse premier Keir Starmer riepen op X (voorheen Twitter) op tot kalmte en diplomatie om verdere escalatie van het conflict in het Midden-Oosten te voorkomen. Ook de Nederlandse minister van Defensie uitte bezorgdheid over een mogelijke uitbreiding van de oorlog, terwijl defensie- en buitenlands beleidspartijen in de Tweede Kamer aandrongen op snel internationaal ingrijpen. Tegelijkertijd steunden PVV en SGP Israël vanwege de dreiging die zij zien in Iran’s nucleaire programma.

De aanval leidde tot brede veiligheidsmaatregelen in de luchtvaart: KLM schortte tot uiterlijk 1 juli haar vluchten naar Tel Aviv op, nadat het luchtruim boven Israël was gesloten. Ook andere landen in de regio, zoals Jordanië en Irak, sloten hun luchtruim. Grote luchtvaartbedrijven zoals El Al, Arkia en Emirates annuleerden meerdere vluchten als gevolg van de onrust.

Financiële markten reageerden heftig: de olie- en gasprijzen schoten omhoog naar het hoogste niveau sinds maanden vanwege de vrees voor verder oplopende spanningen in een regio die cruciaal is voor wereldwijde energievoorziening. Beleggers trokken zich terug uit aandelen en zochten veiligheid in edelmetalen, terwijl cryptocurrencies onder druk stonden.

De situatie plaatst de Verenigde Staten en hun bondgenoten voor grote uitdagingen om het conflict in te dammen. Volgens de NAVO-top, onder wie premier Mark Rutte, is nu snel handelen noodzakelijk om verdere escalatie te voorkomen. Ondertussen staan gesprekken over het Iraanse nucleaire programma gepland in Oman, al is onzeker hoe het Iran verder zal reageren na deze aanval. De nabije toekomst van de regio blijft gespannen, met bedreigingen van bondgenoten van Iran zoals de Houthi-rebellen en Hamas, die waarschuwen voor bredere conflicten en regionale destabilisatie. Nederland adviseert haar burgers in de regio waakzaam te zijn en contact te onderhouden met autoriteiten en reisorganisaties vanwege de onzekere veiligheidssituatie.