LIVE Midden-Oosten | Iraanse minister gaat langs bij Poetin voor 'serieuze beraadslagingen' over vervolgstappen

In dit artikel:

Vannacht voerde de Amerikaanse luchtmacht drie aanvallen uit op Iraanse nucleaire faciliteiten, waarbij de ondergrondse kernbunker in Fordow, een cruciaal onderdeel van het Iraanse kernprogramma, het belangrijkste doelwit was. Volgens de Verenigde Staten waren de aanvallen ‘zeer succesvol’, mede met inzet van B2-bommenwerpers en speciale bunkerbrekerbommen. Iran stelt dat de getroffen sites niet onherstelbaar beschadigd zijn en dat verrijkt uranium vooraf was verplaatst om schadelijke gevolgen te beperken.

De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Araqchi, bestempelde de acties als ‘buitensporig’ en dreigde met ‘eeuwigdurende gevolgen’. Hij riep op tot een spoedvergadering van de VN-Veiligheidsraad om de Verenigde Staten te veroordelen en Amerika verantwoordelijk te stellen voor wat Iran noemt een misdadige daad van agressie. Araqchi waarschuwde dat stilte over deze agressie de wereld verder in gevaar en chaos zal storten. Hij kondigde aan doortastend te zullen optreden en weigerde diplomatiek optimisme, verwijzend naar eerdere pogingen tot onderhandelingen die werden verstoord door militaire aanvallen van Israël en de VS.

In reactie op de escalatie bereiden landen in de regio zich voor op mogelijke verdere conflicten. Bahrein en Koeweit namen voorzorgsmaatregelen zoals het beperken van wegverkeer, het openen van schuilkelders en het aanmoedigen van thuiswerken. De Amerikaanse militaire aanwezigheid in het Midden-Oosten, onder meer in Qatar, Irak en de Verenigde Arabische Emiraten, blijft een focuspunt van regionale spanning. Qatar waarschuwde voor ‘rampzalige gevolgen’ en riep op tot terughoudendheid.

Israël meldde nieuwe Iraanse raketaanvallen waarbij zeker 86 mensen gewond raakten, voornamelijk lichtgewond. In Israël klonk luchtalarm en kwamen luchtverdedigingssystemen in actie boven steden als Jeruzalem, Tel Aviv en Haifa. Sinds het begin van de escalatie zijn minstens 24 Israëliërs en meer dan 400 Iraniërs, voornamelijk burgers, omgekomen. Het Israëlische luchtruim was tijdelijk gesloten en werd alleen geopend voor reddingsvluchten, terwijl luchtvaartmaatschappijen grote delen van het Midden-Oosten mogen mijden uit veiligheidsoverwegingen. KLM schortte haar vluchten naar Tel Aviv op.

Internationaal is er bezorgdheid over de komende ontwikkelingen. Rusland veroordeelt de Amerikaanse bombardementen als schendingen van het internationale recht en roept op tot het staken van agressie en terugkeer naar diplomatie. Frankrijk vraagt zowel Iran als de VS om zelfbeheersing om verdere escalatie te voorkomen. De Europese Unie, vertegenwoordigd door buitenlandchef Kaja Kallas, benadrukt het belang dat Iran geen kernwapens ontwikkelt en spoort alle partijen aan onderhandelingen te hervatten.

Het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) heeft tot nu toe geen verhoogde stralingsniveaus gemeten rond de getroffen nucleaire locaties, wat ook door landen als Koeweit en Saudi-Arabië wordt bevestigd. Desondanks heeft het IAEA een spoedoverleg gepland om de situatie te bespreken.

De Iraanse oppositie in ballingschap stelde dat de hoogste leider Ayatollah Ali Khamenei verantwoordelijk is voor het nucleaire programma en riep op tot zijn vertrek na de verliezen door de Amerikaanse aanvallen.

In Nederland noemt minister Caspar Veldkamp de Amerikaanse acties een zorgwekkende verdere escalatie van de situatie in het Midden-Oosten. Het kabinet beraadt zich hierover in de nationale veiligheidsraad.

Samenvattend zorgden de Amerikaanse aanvallen op Iraanse nucleaire faciliteiten voor een nieuwe escalatie in het complexe conflict in het Midden-Oosten, met reacties van Iran, regionale en internationale actoren die wijzen op dreiging, politieke spanningen en onzekerheid over de toekomstige koers, waarbij de roep om diplomatie en afzondering van verdere conflicten luid klinkt.