LIVE Midden-Oosten | Hamas herhaalt bereidheid tot deal, Netanyahu wuift boodschap weg

In dit artikel:

Hamas zegt opnieuw open te staan voor een allesomvattende ruildeal over Gaza: in ruil voor de vrijlating van alle Israëlische gijzelaars zou de beweging een afgesproken aantal Palestijnse gevangenen in Israël vrijlaten. Die verklaring kwam woensdag, nadat ook de Amerikaanse president Donald Trump had aangedrongen op de vrijlating van twintig gijzelaars. Israël reageert sceptisch: volgens het kabinet onder premier Benjamin Netanyahu loopt de oorlog pas ten einde als alle gijzelaars vrij zijn, Hamas ontwapend is, Gaza gedemilitariseerd wordt, Israël controle over de enclave krijgt en er een nieuw bestuur komt.

Internationale druk en diplomatie
De Nederlandse premier Schoof belde Netanyahu en riep hem “met klem” op tot een onmiddellijk staakt-het-vuren en tot naleving van EU-afspraken om de humanitaire toegangen tot Gaza te verbeteren. Hij veroordeelde ook plannen voor een nieuwe nederzetting bij Jeruzalem. België heeft volgens minister Maxime Prévot een gemeenschappelijk standpunt vastgesteld dat sancties tegen Israël en een voorwaardelijke erkenning van een Palestijnse staat omvat; die erkenning zou pas formeel worden wanneer alle gijzelaars vrij zijn en Hamas geen rol meer speelt in bestuur.

Humanitaire en juridische zorgpunten
Lokale autoriteiten en hulporganisaties melden een zware tol onder de burgerbevolking: recente luchtaanvallen in Gaza leidden tot tientallen doden, waaronder mensen die wachtten op hulp of voedsel. VN- en mensenrechtenorganisaties waarschuwen dat een inname van Gaza-Stad ernstige gevolgen voor burgers kan hebben en mogelijk in strijd is met het internationaal recht. Tegelijk voeren Britse en internationale media rapporten aan dat veel Palestijnen die door Israël worden vastgehouden geen strijders zijn maar burgers—medisch personeel, leraren, gehandicapten en zelfs ouderen met dementie—en vaak zonder aanklacht of proces gevangen zitten.

Reservisten, militaire plannen en protesten
Volgens Haaretz zijn er binnen de Israëlische krijgsmacht twijfels over een grootschalige opmars op Gaza-Stad: tientallen duizenden reservisten werden opgeroepen, maar velen aarzelen vanwege uitputting en onduidelijkheid over de doelen. Militairen spreken van de zwaarste oproep tot nu toe en van zorgen over zowel de operationele last als het lot van gijzelaars. In Israël zelf vonden ook protestacties plaats: dertien demonstranten beklommen het dak van de nationale bibliotheek in Jeruzalem om snel een gijzelaarsdeal te eisen en werden gearresteerd.

Hulp en activisme via zee en mediaactie
Een vloot van activistische schepen, de Global Sumud Flotilla, vertrok opnieuw vanuit Barcelona met hulpgoederen en tientallen internationale deelnemers, onder wie Greta Thunberg en acteurs; eerdere pogingen werden door weeromstandigheden of blokkades gehinderd. Nederlandse organisaties en zo’n zeventien Nederlanders nemen deel aan de grotere actieplanning. Ondertussen organiseren meer dan tweehonderd media wereldwijd een ‘zwarte’ protestdag tegen de hoge slachtoffers onder journalisten in Gaza; Reporters sans Frontières en andere organisaties noemen dit het dodelijkste conflict voor persvrijheid in recente geschiedenis en eisen meer toegang voor buitenlandse verslaggevers.

Regionale escalaties en politieke ontwikkelingen
De Houthi-rebellen in Jemen meldden een mislukte aanval op een olietanker met Israëlische eigenaar in de Rode Zee, als onderdeel van hun campagne tegen schepen met banden naar Israël. Eerder bestreed Israël Houthi-leiders in Jemen, wat de spanningen verhoogde. Israëlische autoriteiten zeggen ook dat Abu Ubaida, woordvoerder van de militaire tak van Hamas, is gedood; de IDF en politiek leiders stellen dat ook Hamas-figuren buiten Gaza tot doelwit kunnen worden gemaakt.

Onder de gebeurtenissen prijkt verder het binnenhalen van dertien Gazanen naar Nederland met steun van het ministerie van Buitenlandse Zaken—onder hen studenten (vijf krijgen beurzen aan de Universiteit Maastricht) en een journalist—alsook diplomatieke en symbolische stappen zoals een Israëlische onderscheiding aan Axel-Springer-topman Mathias Döpfner, die in sommige kringen controverses oproept. De situatie blijft fragiel, met humanitaire, juridische en militaire dilemma’s die de internationale spanningen vergroten.