LIVE Debat | PVV wil kabinet niet wegsturen, Schoof lijkt door te kunnen met VVD en BBB

In dit artikel:

In Den Haag woedt een scherp debat over de toekomst van het demissionaire kabinet-Schoof nadat afgelopen vrijdag een ruzie over strengere sancties tegen Israël escaleerde en buitenlandminister Caspar Veldkamp en vervolgens alle NSC-bewindspersonen opstapten. Daardoor resteert alleen nog een verblijfscoalitie van VVD en BBB met samen nog maar 32 zetels in de Tweede Kamer; het kabinet is formeel al gevallen en heeft nu zeer beperkte steun.

Premier Dick Schoof schreef de Kamer dat hij het vertrek van NSC betreurt, maar accepteert en dat VVD en BBB voorlopig de vrijegekomen ministersposten zelf willen invullen; een concrete lijst volgt “zo spoedig mogelijk”. Politieke opties liggen echter onduidelijk: D66-leider Rob Jetten pleit voor een kabinet van nationale eenheid met ervaren oud-politici die tot een nieuw kabinet besluiten nemen, maar dat plan lijkt bij voorbaat geen Kamermeerderheid te vinden — het CDA noemde het idee een utopie.

De oppositie reageerde scherp. Denk-leider Stephan van Baarle diende vroeg in het debat een motie van wantrouwen in tegen het kabinet — een uitzonderlijke zet die normaal pas ná het Kamerdebat voorkomt — maar de kans op succes is klein omdat PVV-leider Geert Wilders, als grootste partij, al heeft gezegd de motie niet te steunen. Kamervoorzitter Martin Bosma corrigeerde Van Baarle vanwege harde formuleringen richting premier Schoof; dat leidde tot verdere verontwaardiging van onder anderen GroenLinks-PvdA-leider Frans Timmermans, die Bosma verwijt ongelijk te corrigeren.

Het debat kent felle persoonlijke aanvallen. Van Baarle toonde foto’s van Palestijnse slachtoffers en sommeerde Wilders tot menselijkheid; Wilders antwoordde dat ook door Hamas slachtoffers zijn gemaakt en beschuldigde Van Baarle van eenzijdigheid. Wilders gebruikte het debat om te pleiten voor meer focus op binnenlandse problemen en strengere asielmaatregelen — hij kondigt alleen minimale steun aan zijn voormalige coalitiepartners toe als er harde asielmaatregelen komen, zoals een (de facto) asielstop. Diverse fractievoorzitters (onder wie Mirjam Bikker en Jimmy Dijk) eisten rekenschap van Wilders over zijn rol in de val van het kabinet en misten staatsmanschap en zelfreflectie.

Sociaal-politieke consequentie: het parlementaire spel wordt intenser en polariseert verder, terwijl het kabinet-Schoof met slechts VVD en BBB door moet besturen tot een nieuw kabinet aantreedt. Of het kabinet op deze manier duurzaam kan functioneren, en hoe de openstaande posten worden ingevuld, blijft onzeker en afhankelijk van snelle politieke afstemming en eventuele nieuwe initiatieven in de Kamer.