LIVE Debat | PVV wil kabinet niet wegsturen, deel Kamer klaar met 'huilie-huilie-gedoe' Wilders

In dit artikel:

Het demissionaire kabinet in Den Haag verkeert in een nieuwe politieke impasse nu na de vertrekgolf van de PVV ook de NSC-bewindspersonen opstapten. De uittocht begon afgelopen vrijdag toen een verhitte discussie over strengere sancties tegen Israël leidde tot het aftreden van buitenlandminister Caspar Veldkamp; snel daarop volgde de rest van de NSC-ministers. Daardoor blijft het kabinet feitelijk alleen gedragen door VVD en BBB, samen goed voor slechts 32 zetels in de Tweede Kamer.

Premier Schoof stuurde dinsdagavond een brief naar de Kamer waarin hij schrijft het vertrek te betreuren, maar het besluit te accepteren. Hij meldt dat VVD en BBB hebben afgesproken de vrijgekomen ministersposten voorlopig zelf in te vullen; een concrete lijst met namen volgt “zo spoedig mogelijk”. Tot die tijd blijven Schoof en zijn vicepremiers Sophie Hermans (VVD) en Mona Keijzer (BBB) de Kamer te woord staan tijdens het lopende debat over de bestuurlijke situatie.

Het debat in de Tweede Kamer is scherp en emotioneel. GroenLinks-PvdA-leider Frans Timmermans opende met forse kritiek: volgens hem heeft de coalitie het land twee jaar lang in stilstand gebracht en toont zij weinig respect voor de internationale rechtsorde. In de plenaire confrontaties stonden vooral de Israël-Gaza kwestie en asielbeleid centraal. Denk-leider Stephan van Baarle daagde PVV-leider Geert Wilders publiekelijk uit om te reageren op de humanitaire situatie in Gaza en toonde foto’s van gedode Palestijnse kinderen; Wilders antwoordde dat ook door Hamas slachtoffers zijn gemaakt en beschuldigde Van Baarle van eenzijdigheid.

Andere fractieleiders richtten hun pijlen op Wilders vanuit verschillende invalshoeken. D66-leider Rob Jetten beschuldigde hem van opportunistisch optreden en het gebruiken van het debat om politieke standpunten aan te prijzen die hij niet langer bestuurt. ChristenUnie-leidster Mirjam Bikker en SP-voorman Jimmy Dijk riepen Wilders op tot zelfreflectie over zijn rol als 'architect' van het kabinet; Wilders hield vol dat zijn partij is tegengewerkt en eist nu strenge asielmaatregelen in ruil voor zelfs minimale steun.

Politieke consequenties zijn helder: een demissionair kabinet heeft vooral een verzorgende, beperkte taak en vermijdt ingrijpende beleidsveranderingen. Met slechts twee partijen in het zadel en geen Kamermeerderheid is bestuurlijke daadkracht verder uitgehold, en de Kamer eist spoedige invulling van de negen weggevallen posten. Het debat belooft fel te blijven; de belangrijkste vraag is hoe VVD en BBB de resterende taken praktisch gaan invullen en of er politieke ruimte ontstaat voor een stabieler arrangement tot aan de vorming van een nieuw kabinet.