List en bedrog | Column Henk Folkerts

In dit artikel:

U kent ze: slachtoffers van geraffineerde oplichting, vaak via computer of telefoon maar steeds vaker ook face-to-face aan de deur. De emotionele tol is groot: eerst vertrouwen, dan diepe schaamte en uiteindelijk blijvend wantrouwen. De podcast De Ware Jacob belicht zo’n zaak en draait om Rob Jacob, een meesterlijk bedrieger die volgens de makers zijn loopbaan in Emmen begon.

Jacob overtuigde ambtenaren, notarissen, ondernemers en accountants dat hij over een enorm familiekapitaal beschikte en wilde investeren in een groots vakantieresort voor Emmen. Zijn verhaal was geloofwaardig, zijn charme en dure geschenken — zoals reizen met de Concorde en logies in het Waldorf Astoria — deden de rest, terwijl hij in werkelijkheid blut was. Journalisten Jan Westera en Colin Mooijman (Dagblad van het Noorden) reconstrueren in acht afleveringen hoe bijna heel Emmen in zijn web werd gezogen en hoe met veel moeite uiteindelijk voorkomen werd dat de gemeente miljoenen verlies leed. Oud-burgemeester Ton Lensen zal er ongetwijfeld nachten van wakker hebben gelegen.

Wat schokt is niet alleen de omvang van de misleiding — bijna dertig jaar, wereldwijd — maar dat zoveel ogenschijnlijk verstandige mensen en instituten erin meegegaan zijn. De podcast roept de verontrustende vraag op of niemand immuun is voor sociale manipulatie en waarom vertrouwen zo makkelijk misbruikt kan worden. Als extra context: het verhaal past in een bredere trend van social engineering-oplichting, en benadrukt het belang van kritische toetsing en verificatie bij grote financiële beslissingen.