Linkse steden en de kerk staan bij de Raad van State tegenover Van den Brink (CDA) om vertrek van 600 uitgeprocedeerden te blokkeren

In dit artikel:

Bij de Raad van State in Den Haag vond dinsdag een zitting plaats over de toekomst van de Landelijke Vreemdelingenvoorziening (LVV), de voormalige bed-bad-broodopvang voor mensen zonder verblijfsrecht. Amsterdam, Rotterdam, Groningen, Eindhoven en Utrecht willen de opvang openhouden, terwijl het Rijk de financiering heeft beëindigd en inzet op terugkeer.

CDA-minister Bart van den Brink herhaalde tijdens de zitting dat er geen rijksgeld meer komt voor de LVV. De landelijke bijdrage werd per 1 januari 2025 stopgezet door zijn voorganger, PVV-minister Marjolein Faber. De vijf gemeenten betalen de opvang sindsdien grotendeels zelf, met steun van hulporganisaties en kerken. In totaal gaat het om naar schatting 600 mensen. De voorzieningen bieden onderdak, maaltijden, wasgelegenheid en een klein leefgeld.

Gemeenten, advocaten van ongedocumenteerden, hulporganisaties en kerkelijke instellingen stellen dat sluiting kan leiden tot dakloosheid en mogelijk in strijd is met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. De Protestantse Kerk in Nederland en Kerk in Actie steunen de procedure. Ook werden vanuit Amsterdam en Rotterdam bussen naar Den Haag georganiseerd.

De landsadvocaat verdedigde het kabinetsbeleid. Volgens het Rijk kunnen mensen zonder verblijfsrecht terecht in de vrijheidsbeperkende locatie (VBL) in Ter Apel, waar opvang is gekoppeld aan medewerking aan een terugkeertraject. Deze locatie heeft volgens de tijdens de zitting aangehaalde informatie 232 plaatsen. Critici vinden dat onvoldoende en wijzen erop dat de VBL niet geschikt zou zijn voor iedereen, onder meer omdat sommige mensen niet naar een ander land kunnen terugkeren.

De rechtszaak draait onder meer om de vraag hoe ver de minister moet gaan om aan te tonen dat het beëindigen van de LVV niet leidt tot een onmenselijke behandeling. Ook wordt beoordeeld of de besluiten juridisch voldoende zijn onderbouwd. De gemeenten en maatschappelijke organisaties menen dat het jarenlang naast elkaar bestaan van LVV en VBL laat zien dat beide voorzieningen nodig zijn. Het Rijk stelt daartegenover dat al lang bekend was dat de LVV tijdelijk bedoeld was en dat opvang zonder terugkeervoorwaarde vertrek kan ontmoedigen.

De Raad van State deed dinsdag geen uitspraak. Een beslissing wordt op zijn vroegst over ongeveer zes weken verwacht, maar kan langer op zich laten wachten. Tot die tijd blijven de vijf gemeenten de opvang in stand en blijft de financiering ervan onderwerp van het conflict. Groningen voert daarnaast afzonderlijk een procedure bij de rechtbank in die stad.