Lieke Marsman (1990-2026) bleef ondanks haar terminale ziekte altijd strijdbaar
In dit artikel:
De 35-jarige dichter, schrijver en filosoof Lieke Marsman (1990–2026) is woensdag overleden aan kraakbeenkanker, ruim een week voordat haar laatste bundel De dichter en de duivel zou verschijnen. Marsman brak in 2010 door met de bekroonde poëziebundel Wat ik mijzelf graag voorhoud en werkte sindsdien zowel in dichtkunst als proza en essays een zichtbaar, politiek geëngageerd oeuvre uit.
Haar ziektegeschiedenis begon rond 2017, toen pijn in haar schouder aanvankelijk werd afgedaan als RSI. Een mri bracht uiteindelijk een tumor aan het licht; na operatieve verwijdering stelden zich uitzaaiingen in een agressieve vorm van kraakbeenkanker in, die niet effectief te behandelen bleek. Marsman beschreef haar medische strijd openlijk, onder meer in De volgende scan duurt vijf minuten (2018), en zocht samen met vrienden naar internationale studies en experimentele opties. Zelf zei ze eens over haar drijfveer: “Dat gevoel van ik wil blijven leven is zo sterk.”
De confrontatie met de naderende dood vormde een belangrijk thema in haar werk, maar leidde niet tot terugtrekking; haar politieke betrokkenheid verhevigde juist. Als Dichter des Vaderlands (2021) leverde ze felzinnige, activistische gedichten over klimaat, zorgbezuinigingen en rechts-populistische politiek. In In mijn mand (2021) bracht ze persoonlijke reflecties op sterfelijkheid en kostbare momenten. In latere essays — onder meer Op een andere planeet kunnen ze me redden (2025) — onderzocht ze ook existentiële en onverklaarbare vragen, van religieuze denkers tot kwantummechanica en het idee van buitenaards leven, als bronnen van troost en mogelijkheden.
Haar laatste bundel richt zich minder op het persoonlijke afscheid en meer op het kwaad in de wereld: gedichten over extreemrechts, de genocide in Gaza en de oorlog in Oekraïne geven de dichter een bruusk, maatschappelijk profiel. Voor haar gehele oeuvre ontving ze in 2025 de Constantijn Huygens-prijs; kort geleden ontving ze ook de Frans Banninck Cocqpenning voor culturele en maatschappelijke verdiensten.
Marsman laat een werk na dat de kwetsbaarheid van het menselijke bestaan koppelde aan strijdbare betrokkenheid. Voor velen blijft ze levendig in herinnering, ook in beelden van haar vroege jaren als student die zinnen ordende op een witte muur aan de Stadhouderskade.