Lichtshow in de Noorderkerk biedt hypnotiserende maalstroom van kleur en licht

In dit artikel:

In de Noorderkerk in Amsterdam draait sinds kort een meeslepende lichtshow rond Rembrandt en Van Gogh. Het achtkantige 17e-eeuwse kerkgebouw wordt voor het evenement door derden gehuurd; de stadsgemeente geeft de ruimte uit in verhuur en behoudt zo extra inkomsten, terwijl de reguliere erediensten op zondag ongemoeid blijven. Op een recente vrijdagmiddag vult projectie en muziek — een mix van klassiek en hedendaagse instrumentale klanken — de muren, zodat schilderijen als De molen, De nachtwacht, Het offer van Abraham, De aardappeleters, De kerk van Auvers en Amandelbloesem in golven van kleur, fragmentatie en verregaande transformaties tot leven komen. Beelden smelten, ontploffen en verschuiven; Van Goghs kleurrijke doeken blijken bij uitstek geschikt voor de dynamische projecties.

De voorstelling van ongeveer veertig minuten verweeft ook teksten uit Van Goghs brieven, waarin hij zijn bewondering voor Rembrandt en zijn ontzag bij het zien van het Rijksmuseumwerk het Joodse bruidje uitdrukt. Interessant is dat beide kunstenaars in hun tijd de Noorderkerk bezochten; het gebouw fungeert daardoor als historisch en symbolisch decor.

Lichtshows in kerken en monumenten zijn niet uniek: in Delft trok een vergelijkbare productie in de Oude Kerk ruim 111.000 bezoekers en organisaties als Luminiscense en Eonarium brengen soortgelijke voorstellingen wereldwijd — van Parijs en Barcelona tot São Paulo. De aantrekkingskracht ligt deels in het laagdrempelige, ontspannende karakter: je hoeft alleen maar te zitten en je te laten meevoeren, wat in onzekere tijden hunkering naar schoonheid, troost en transcendentie lijkt te vervullen. Tegelijk roept het gebruik van sacrale ruimtes voor commerciële cultuurprogramma’s vragen op over functie en betekenis, terwijl op de psalmenborden van de Noorderkerk de religieuze gerichtheid — het verlangen naar licht en ontmoeting — zichtbaar blijft.