Lichamelijk beperkte Margarit Groothedde (39) schreef een kinderboek door met haar ogen te knipperen: 'Dat het nu in de winkel ligt vind ik waanzinnig'

In dit artikel:

Margarit Groothedde (39) brengt woensdag Jodokus uit, een kinderboek dat uniek is omdat het helemaal letter voor letter door haar werd samengesteld—niet met pen, maar met haar ogen. Groothedde raakte in 2010 bij een auto-ongeluk ernstig hersenletsel (diffuse axonale beschadiging), belandde in een coma en verloor vrijwel alle motorische controle; spreken en schrijven gingen niet meer. Communiceren doet ze nu door te knipperen: een begeleider vraagt klinker of medeklinker en noemt letters totdat ze bij de juiste knip stopt. Zo ontstond ook dit boek.

Het idee voor het schrijven kwam voort uit een combinatie van revalidatie en vriendschap. Tweeënhalf jaar geleden sloot begeleider Eugenie van Ruitenbeek zich aan bij het team rond Groothedde en begon met een intensieve ‘breintraining’ om haar mentale gesteldheid te verbeteren. De training, en het terugvinden van oude schoolbriefjes met blijk van verbeeldingskracht, leidden tot het voorstel om een verhaal te bedenken — aanvankelijk bedoeld als oefening voor familiebezoekjes. Toen illustrator Philip Hopman, net in een sabbatical, en later kinderboekenauteur Daan Remmerts de Vries en vormgever Steef Liefting zich aansloten, groeide het project uit tot een echt boek.

Jodokus vertelt over een impulsief jongetje met rood haar dat in de bus het meisje Saartje ontmoet en met haar tot in Shanghai reist — omdat hij van rijst houdt. Daar stuiten ze op een draak met een minderwaardigheidscomplex; Jodokus maakt een botte opmerking en moet later goedmaken wat hij heeft gezegd. Het verhaal combineert avontuur met thema’s als empathie en herstel, en markeert Grootheddes terugkeer naar een levenslange liefde voor verhalen en jeugdliteratuur.

De totstandkoming was intensief en arbeidsintensief: één zin invoeren kon tien minuten kosten, sessies duurden uren en later hielp ook Van Ruitenbeeks echtgenoot Jan Nouwen met structuur aanbrengen. Hopman verzorgde de illustraties, Remmerts de Vries de redactie; het boek verschijnt in eigen beheer, met medewerking en financiële steun van het Boer Boris Fonds. Een deel van de opbrengst gaat naar de Hersenstichting. Er zijn al samenwerkingen, interviews en een boekpresentatie gepland; bij die gelegenheid gebruikte Groothedde een ex libris met de tekst “je kunt meer dan je denkt.”

Groothedde woont momenteel in het tuinhuis van het ouderlijk huis in Apeldoorn. Ze zegt dat ze jarenlang vooral probeerde te overleven en dat de revalidatie haar leven veranderd heeft. Over haar herstel: “Ik heb de laatste jaren hard gewerkt. Dankzij die training is mijn perspectief veranderd van uitzichtloos naar hoopvol.” Jodokus staat daardoor niet alleen voor een creatief product, maar ook voor de coproductieve manier waarop ze nu leeft—een samenwerkingsproces met begeleiders en makers dat nieuw perspectief gaf en uiteindelijk leidde tot publicatie.

Kort samengevat is Jodokus opvallend omdat het het eerste kinderboek is waarvan de auteur met oogknipperen de tekst vormde. Het project belicht zowel de praktische en emotionele uitdagingen van ernstig hersenletsel als de mogelijkheden van aanpassingen, begeleide creativiteit en samenwerking om zinvolle doelen te bereiken.