Lichaam laatste gijzelaar terug in Israël, duizenden Palestijnen nog onder puin
In dit artikel:
De symbolische klok op het Gijzelarenplein in Tel Aviv werd gisteren na 843 dagen stilgezet: alle Israëlische gijzelaars die op 7 oktober 2023 waren ontvoerd, zijn teruggehaald of geborgen. De laatste die werd teruggebracht is de 24‑jarige politieagent Ran Gvili; zijn lichaam werd op een begraafplaats in Gaza opgegraven en met behulp van forensisch onderzoek, onder meer aan de hand van tanden, als hem geïdentificeerd.
Israël zette zware middelen in om ook de laatste gijzelaar terug te halen. Correspondent Pepijn Nagtzaam benadrukt dat premier Benjamin Netanyahu het terughalen van iedere gijzelaar vanaf het begin als een oorlogsdoel stelde, en dat daarvoor uitgebreide militaire acties zijn gevoerd. In eerdere bevrijdingsoperaties in 2024 werden meerdere gijzelaars vrijgemaakt — Noa Argamani, Almog Meir Jan, Andrey Kozlov en Shlomi Ziv — maar daarbij vielen naar schatting honderden Palestijnse doden. Netanyahu noemde de terugkeer van Gvili een "enorm succes" en noemde hem een held.
Volgens berichtgeving van The Times of Israel en Al Jazeera werd Gvili gevonden in een deel van Gaza dat nog door Israël wordt gecontroleerd. Palestijnse getuigen melden dat bij de opgravingsoperatie ongeveer 250 lichamen werden opgegraven en dat daarbij mogelijk ook meerdere Palestijnen omkwamen; de journalist Khamis al‑Rifi zegt dat sommige graven eerder willekeurig met bulldozers waren aangelegd. Israël zegt de graven daarna uit respect te hebben hersteld.
Voor veel Palestijnen is de situatie echter allesbehalve afgesloten. Grote delen van Gaza liggen in puin en naar schatting liggen nog duizenden slachtoffers onder het puin. Bastiaan van Blokland van het Rode Kruis wijst erop dat effectieve berging en identificatie veel materiaal en veiligheid vereisen — zoals bulldozers, koelplaatsen en bodybags — maar dat veel van die middelen momenteel de toegang tot Gaza wordt geweigerd. Daardoor moeten familieleden vaak met minimale middelen zelf naar overledenen zoeken en hen soms met de hand opgraven, wat onveilig is en langdurig werk vergt.
Nagtzaam verwacht op korte termijn weinig verbetering: wederopbouw en systematische opruimoperaties kunnen pas beginnen als er veilig toegang is en voldoende middelen aanwezig zijn, en het is onzeker of alle overblijfselen ooit nog zullen worden gevonden. Voor Israël markeert het stilzetten van de klok een afsluiting van een trauma; voor veel Palestijnen blijft de menselijke tol van de oorlog groot en ongenezen.