Lezers houden massaal vast aan papieren boeken, die wel steeds vaker met hulp van AI tot stand komen

In dit artikel:

ABN AMRO constateert dat kunstmatige intelligentie snel doordringt tot de boekenwereld. Schrijvers en uitgevers gebruiken AI onder meer voor onderzoek, redactie, vertalingen en tekstpassages, waardoor boeken sneller en in grotere aantallen kunnen verschijnen. Onderzoek van Cornell University en de University of Minnesota wijst erop dat inmiddels meer dan de helft van de nieuwe Amerikaanse boektitels AI-gegenereerde onderdelen bevat. Volgens sectoreconoom Mario Bersem verandert AI daarmee vooral het maakproces van boeken, en niet direct de rol van de lezer.

De ontwikkeling leidt wel tot zorgen over auteursrechten. AI-systemen worden getraind met grote hoeveelheden bestaande boeken en artikelen, vaak zonder duidelijke toestemming of vergoeding. Nederlandse uitgeverijen sloten daarom in juni 2026 een boekenpact om ongeoorloofd gebruik van hun catalogi tegen te gaan en afspraken te maken over betaald datagebruik. AI biedt de sector efficiëntie, maar kan ook de waarde en zichtbaarheid van auteurs en uitgevers onder druk zetten.

Lezers blijven ondertussen vooral trouw aan het papieren boek. In 2025 waren e-boeken goed voor ongeveer 4 miljoen verkochte exemplaren en 6 procent van de Nederlandse boekenomzet; papier had een afzetaandeel van circa 86 procent. Het aandeel mensen dat uitsluitend papier leest, daalde wel van 53 procent in 2020 naar 46 procent in 2026. Volledig digitaal lezen blijft beperkt: 5 procent leest alleen e-boeken en 2 procent luistert uitsluitend naar audioboeken.

Ook de fysieke boekhandel houdt stand. Ongeveer 55 procent van de papieren boeken wordt nog steeds via boek- en kantoorboekhandels verkocht, ondanks de groei van webwinkels als Bol en Amazon. Volgens ABN AMRO vormen het papieren boek en de winkel samen de stabiele basis van de markt, terwijl digitalisering en AI vooral de productieketen achter de schermen veranderen.