Lex Hoogduin, ex-directeur De Nederlandsche Bank, gelooft niet in beloftes ECB

In dit artikel:

Voormalig DNB-directeur Lex Hoogduin zegt dat hij te optimistisch is geweest over de wettelijke begrenzing van de Europese Centrale Bank (ECB). Volgens hem heeft de ECB na de financiële crisis van 2008 haar mandaat opgerekt door voor duizenden miljarden euro’s aan staatsobligaties op te kopen. Daardoor zijn landen als Frankrijk, Italië en België volgens Hoogduin zo afhankelijk geworden van lage rente dat de ECB de inflatie nauwelijks kan bestrijden. Hij vreest dat een nieuwe Europese schuldencrisis zal leiden tot nog meer obligatieaankopen, renteverlagingen en hoge inflatie, vooral schadelijk voor lagere en middeninkomens, spaarders, mkb’ers en gepensioneerden.

Hoogduin keert zich ook tegen de geplande digitale euro, een centralebankmunt die volgens de huidige planning in 2029 wordt ingevoerd. Hij betwijfelt de officiële argumenten — minder afhankelijkheid van Amerikaanse betaalbedrijven en een reactie op concurrerende digitale munten — en denkt dat de ECB vooral meer invloed op het financiële systeem wil krijgen. Omdat digitale euro’s rechtstreeks centralebankgeld zijn, zouden ze een alternatief vormen voor banktegoeden en contant geld.

Volgens Hoogduin brengt de CBDC risico’s voor financiële privacy en burgerlijke vrijheden met zich mee. Hij vreest dat de munt later alsnog programmeerbaar kan worden, ondanks wettelijke bepalingen die dat nu uitsluiten. Ook zou de ECB rechtstreeks de rente op digitale-eurotegoeden kunnen bepalen en in een crisis een negatieve rente kunnen invoeren, waardoor spaargeld afneemt. Een limiet van mogelijk 3.000 euro en de wettelijke handhaving van contant geld moeten banken en burgers geruststellen, maar Hoogduin verwacht dat zulke grenzen later kunnen worden verruimd.

De econoom, die sinds twee jaar voorzitter is van het Mises Instituut Nederland, vindt dat burgers geen behoefte hebben aan de digitale euro omdat digitaal betalen al mogelijk is. Zijn bredere kritiek komt voort uit zijn aanhangerschap van de Oostenrijkse economische school, die voor minder staatsinterventie, een beperkte rol voor centrale banken en herstel van de klassieke rechtsstaat pleit. Hij verwerpt complottheorieën over bankiers, maar waarschuwt wel voor de groeiende verwevenheid van overheid en financiële belangen.