Leveren aan én leren van Oekraïne 

In dit artikel:

In Villepinte bij Parijs is deze week de biennale defensiebeurs Eurosatory gaande, met zo’n 2.100 exposanten uit 65 landen. De opening werd overschaduwd door het besluit van de Franse autoriteiten om diverse Israëlische stands te sluiten omdat zij volgens Parijs afspraken hebben overtreden door „offensieve wapens” te tonen; sommige kramen werden met grijs doek afgedekt en bij Elbit Systems zijn slechts twee grote schermen zichtbaar. Israël reageerde verontwaardigd.

Het dominante thema op de beurs is onmiskenbaar de drone — in de lucht, op zee en op land — en Oekraïne staat in het middelpunt van de belangstelling. Waar in 2024 slechts vijf Oekraïense bedrijven aanwezig waren, zijn het er dit jaar tachtig. Vrijwilliger Arunis Kumpis noemt het „de eeuw van drones”: onbemande systemen bepalen nu vaker dan artillerie wie aanvallen uitvoert, wie verdedigt en wie elektronische overmacht krijgt. Volgens Kumpis vallen naar schatting ongeveer 80 procent van de slachtoffers aan beide zijden door droneacties.

Bedrijven en start-ups proberen daarop in te spelen. De Nederlandse firma Hyllus uit Enschede toont plannen voor de HS-SuperSpeed 700 — een snelle aanvalsdroon (snelheid tot circa 700 km/u) die een kleine lading tot tientallen kilometers kan afwerpen — en werkt nauw samen met Oekraïense brigades; het slagveld fungeert als ontwikkellab. De effectiviteit van zulke systemen bleek eerder bij een oefening op Gotland, waar een Oekraïense dronepiloot in korte tijd grote schade toebracht aan een NAVO-eenheid.

Politiek en industrie reageren: de Franse minister van Defensie roept op dat Europa minder gebruiker en meer leverancier van veiligheid moet worden, maar het afblazen van het Frans-Duitse gevechtsvliegtuigproject werpt vraagtekens op die ambitie. Tegelijk richten traditionele bedrijven zoals Mercedes en Scania meer aandacht op militaire toepassingen; Scania toonde bijvoorbeeld een extra beschermde cabine voor voertuigen. Conclusie: drones herschikken het slagveld en Oekraïne loopt bij ontwikkeling en gebruik voorop, terwijl Europese industrie en politiek proberen bij te blijven.