Levenslang voor Zuid-Koreaanse ex-president Yoon voor poging staatsgreep
In dit artikel:
Een Zuid-Koreaanse rechter heeft oud-president Yoon Suk-yeol schuldig bevonden aan een poging tot staatsgreep en hem tot levenslange gevangenisstraf veroordeeld; eerder had een speciale aanklager zelfs de doodstraf geëist. Yoon (65) en zijn juridische team ontkennen de aantijgingen en houden vol dat zijn handelingen binnen de grenzen van zijn presidentiële bevoegdheden lagen. Zij bestempelen de uitspraak als politiek gemotiveerd — een kritiek die ook onder een deel van zijn aanhangers leeft.
De zaak draait om gebeurtenissen in december 2024, toen Yoon tijdens een live-televisietoespraak een noodtoestand afkondigde en troepen inzette om het parlement te isoleren. Het Parlement kwam binnen enkele uren bijeen, trok de maatregel terug en de noodtoestand werd ingetrokken. In de daaropvolgende maanden leidde hevig verzet tot zijn arrestatie en afzetting; eerder was hij al veroordeeld tot vijf jaar cel wegens obstructie van het gerechtelijk onderzoek.
De veroordeling heeft opnieuw felle demonstraties opgeroepen. Tienduizenden steunden Yoon vorig jaar, en nu verzamelen honderden tot mogelijk duizenden betogers rond de rechtbank en bij de woning van de waarnemend opperrechter Moon, die het proces leidt. Pro-Yoon-activisten beweren dat oppositiepartijen en rechters het proces gebruiken om de conservatieve beweging te verzwakken, maar voor die beschuldigingen is geen overtuigend bewijs geleverd.
Een centraal element in de aanklacht betreft vermeende operaties tegen Noord-Korea: aanklagers stellen dat Yoon en enkele hoge militairen drones naar Pyongyang zouden hebben gestuurd om spanningen te provoceren en zo de noodtoestand te legitimeren. Yoon ontkent dat hij daarvoor orders heeft gegeven en zegt dat dergelijke acties onafhankelijk plaatsvonden. Het dossier rond Noord-Korea speelt politiek gevoelig en polariseert de samenleving extra.
Rechtsgeleerden en experts luiden de noodklok over de bredere implicaties. Zij waarschuwen dat intimidatie van rechters en het ontkennen van gerechtelijke uitspraken de geloofwaardigheid van democratische instituties kan ondermijnen. Volgens hoogleraar Chung Tae-ho kan dit op lange termijn de acceptatie van toekomstige presidentsuitslagen en vonnissen door het Grondwettelijk Hof in gevaar brengen.
Politiek heeft de affaire ook gevolgen voor zittend president Lee Jae-myung, die vorig jaar met een smalle meerderheid aantrad. De verdeeldheid bemoeilijkt zijn beleid ten aanzien van Noord-Korea en de relatie met de Verenigde Staten: waar Yoons partij een strakke koers wil, probeert Lee juist de betrekkingen met het Noorden te normaliseren zonder de relatie met Washington te schaden.
Hoewel de rechtbank haar uitspraken heeft gedaan, blijft Zuid-Korea sterk gepolariseerd en zijn de protesten en politieke spanningen voorlopig niet weg.