Letschert kijkt weg: NWO verdeelt promotieplekken op afkomst en asielstatus, in de week dat het D66-diversiteitsbeleid flopt

In dit artikel:

NWO reserveert voor de subsidieronde Mozaïek 3.0 in 2026 €7,4 miljoen voor maximaal achttien promotieplaatsen. De regeling is bedoeld voor afgestudeerden met een niet-Europese migratieachtergrond of een asielachtergrond. Per promotieplek kan maximaal €420.000 worden toegekend, aanzienlijk meer dan het maximum van €315.000 in 2021.

De regeling bestaat uit twee onderdelen. €5 miljoen is bestemd voor kandidaten met een herkomst buiten Europa volgens de CBS-indeling. De overige €2,4 miljoen vormt een nieuw traject voor onder meer erkende vluchtelingen, voormalige statushouders die onder voorwaarden Nederlander zijn geworden en Oekraïners met tijdelijke bescherming. Kandidaten met een Europese achtergrond kunnen niet deelnemen, tenzij zij zelf als vluchteling naar Nederland kwamen.

Volgens het artikel versoepelde NWO kort na de opening van de regeling de voorwaarden voor de asielgroep. Waar aanvankelijk ook voor deze kandidaten een Nederlandse bacheloropleiding vereist was, volstaat nu een masterdiploma. Dat besluit werd met terugwerkende kracht ingevoerd vanaf 14 september. De auteur bekritiseert dat NWO deze aparte categorie zonder expliciet besluit van de Tweede Kamer heeft ingesteld. NWO is een zelfstandig bestuursorgaan en werkte de regeling uit met organisaties zoals UAF, De Jonge Akademie en het Promovendi Netwerk Nederland. Het programma bouwt deels voort op Hestia, een NWO-regeling voor vluchtelingen die na 2026 stopt.

De timing valt samen met de evaluatie van het landelijke actieplan voor diversiteit en inclusie in het hoger onderwijs en onderzoek, dat van 2020 tot en met 2025 liep. Volgens minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Rianne Letschert kan uit die evaluatie niet worden vastgesteld of het beleid tot meer diversiteit heeft geleid. Een aangekondigde landelijke monitoring en een kenniscentrum kwamen bovendien niet of nauwelijks van de grond. Letschert kondigde een inhoudelijke reactie voor het einde van het jaar aan, maar sprak zich niet uit voor beëindiging van het beleid.

Het artikel plaatst de nieuwe Mozaïekregeling tegenover deze beperkte evaluatieresultaten en verwijt NWO en het ministerie dat zij doorgaan met diversiteitsgerichte subsidies. Ook verwijst het naar een NWO-evaluatie uit 2020, waarin de impact van het sinds 2004 bestaande Mozaïekprogramma evenmin meetbaar bleek. De auteur vindt dat wetenschappelijke financiering uitsluitend op prestaties en kwaliteit moet worden gebaseerd en roept de Tweede Kamer op minister Letschert en NWO ter verantwoording te roepen.