Leoni (43) uit Oude Pekela stottert. Toch durft ze als raadslid de politieke arena in: 'Wat ik zeg, mag opvallen'
In dit artikel:
Leoni Lukens (43) is de nieuwe fractievoorzitter van de SP in Pekela en zegt daar meteen openlijk bij: ze stottert. Dat belemmert haar niet politiek actief te zijn; haar credo is dat het om de inhoud van haar woorden gaat, niet om de manier waarop ze uitgesproken worden. Haar politieke betrokkenheid ontstond via lokale organisaties: als secretaris van de Ondernemers Organisatie Pekela (OOP) en als steungroeplid voor LEADER Oost-Groningen kreeg ze contact met gemeentelijk bestuur. SP-wethouder Ellen van Klaveren vroeg haar of ze op de kandidatenlijst wilde; ze ging overstag omdat ze graag wil meewerken aan het welzijn van de dorpen en wil laten zien dat politiek voor iedereen is.
Stotteren is een constante in Leoni’s leven sinds haar jeugd. Op school werd ze gepest, ook door een docent, wat lange tijd nadelige effecten had op haar zelfbeeld. Thuis vond ze steun bij haar moeder, die veel organiseerde in Nieuwe Pekela en voor haar een voorbeeld en later een motivatiebron was om zich maatschappelijk in te zetten. Toen Leoni 18 was raakte haar moeder zwaar gewond door een val, met blijvend hersenletsel; ze verbleef in een verpleeghuis en overleed vijftien jaar later. Die gebeurtenis versnelde Leoni’s volwassenwording en versterkte haar drijfveer om iets voor anderen te betekenen.
Beroepsmatig koos Leoni aanvankelijk richting dieren om spraakverwachte contacten te vermijden, maar door omstandigheden (de MKZ-crisis) kwam ze in de richting van de audiciens terecht — mede dankzij een collega die logopedie had gedaan en haar werkvermogen inzag. Inmiddels is ze ruim 22 jaar audicien. Ze vertelt klanten eerlijk dat ze stottert en merkt dat mensen doorgaans blijven en hem vertrouwen; in haar werk heeft ze veel geoefend met spreken. Logopedie leerde haar technieken zoals bewust ademhalen en het gebruik van handbewegingen; bij spanning of enthousiasme blijft stotteren echter optreden.
Leoni heeft zich ontwikkeld van iemand die zichzelf beperkte naar iemand die zichtbaarder wil zijn en anderen wil stimuleren niet weg te blijven van publieke functies vanwege een spraakstoornis. Op haar blog deelt ze persoonlijke overdenkingen en wil ze vooral jongeren overtuigen zich niet door hun stotteren te laten weerhouden. In de raad wil ze juist geen speciale behandeling: collega’s mogen haar interrumperen, ze zoekt de discussie op en benadrukt luisteren en elkaar serieus nemen.
Achtergrondinformatie uit het artikel: ongeveer 1 procent van de Nederlanders stottert, vaker bij kinderen en bij jongens dan bij meisjes. Stotteren kent diverse vormen (herhalingen, blokkades, verlengingen) en veel mensen ontwikkelen strategieën om moeilijke woorden te vermijden. Bij circa 80 procent is er waarschijnlijk een aangeboren component; wetenschappers begrijpen stotteren nog niet volledig. Leoni’s verhaal illustreert hoe iemand met een chronische spraakstoornis een zichtbare maatschappelijke rol kan vervullen en anderen kan aansporen hetzelfde te doen.