Lekte China bewust namen van Nederlandse spionnen? "China zit achter gevoelige blogpost door ruzie over chipfabrikant Nexperia", zeggen experten
In dit artikel:
China lijkt bewust namen van medewerkers van de Nederlandse inlichtingendiensten te hebben gelekt, volgens onderzoek van De Volkskrant en analyses van meerdere China-experts. Het lek verscheen op een Hongaarse website die zich richt op een Chinees publiek in Boedapest en werd genoemd tijdens een debat in het Taiwanese parlement. In het bericht, dat terugblikt op een bezoek van de Taiwanese inlichtingendienst aan Nederland in mei en een vermeend tegenbezoek van Nederlandse diensten, worden namen en functies genoemd van zowel Taiwanese als Nederlandse officieren van de AIVD en MIVD.
Onderzoekers zoals Sense Hofstede (Clingendael) en Susanne Kamerling (Leiden Asia Centre) vermoeden dat de Chinese overheid achter de publicatie zit. Als aanwijzingen noemen zij dat de site vaak stukken van China News Service (CNS) — verbonden aan het Verenigde Front van de Chinese Communistische Partij — publiceert, dat er een grote foto van chipbedrijf Nexperia in het bericht staat en dat de website fysiek in een wijk in Boedapest opereert waar veel Chinese handelsbedrijven zijn gevestigd. Het blog bevat verder beschuldigingen dat Nederland Chinese chipexperts als spionnen probeert te werven en heeft vooral tot doel de Taiwanese inlichtingendienst in diskrediet te brengen.
De aanleiding van de spanningen is de Nederlandse ingreep bij chipfabrikant Nexperia: in oktober schorste een Nederlandse rechtbank de topman wegens bestuurlijke tekortkomingen en nam de overheid via de Wet beschikbaarheid van goederen tijdelijke controle over het bedrijf — de eerste keer dat die wet werd toegepast. Nexperia, een afsplitsing van NXP en sinds 2019 in Chinese handen (Wingtech), produceert veelgebruikte halfgeleiders voor auto’s, zonnepanelen en telefoons. China reageerde heftig, beperkte export uit zijn fabrieken en hervatte leveringen gedeeltelijk in november. De zaak speelt in de bredere geopolitieke strijd om technologische voorsprong tussen de VS en China en past in Europa’s streven om strategische maakindustrie te beschermen.
Of de genoemde inlichtingenmedewerkers daadwerkelijk bestaan is onduidelijk: Taiwan wijst op onjuistheden in het bericht; Nederland bevestigt alleen kennisname en publiceert nooit namen van personeel. Experts waarschuwen dat als de namen kloppen, dat niet alleen de betrokkenen zelf maar ook hun contacten in gevaar kan brengen. Zij interpreteren de publicatie als een gerichte waarschuwing van China richting Nederland en Europese diensten: een signaal dat China nauwlettend volgt welke relaties westerse landen met Taiwan aangaan, met name in de chipsector.