Lekkages gasfornuis extra risico door benzeen dat vrijkomt: 'Onderhoud cruciaal'

In dit artikel:

Amerikaanse onderzoekers publiceren in Environmental Research Letters dat gasfornuizen ook in uitgeschakelde stand gevaarlijke hoeveelheden benzeen kunnen lekken — een kankerverwekkende stof — en dat dat soms gebeurt zonder dat je gaslucht ruikt. Twee jaar geleden bepaalden ze de samenstelling van aardgas bij 78 fornuizen in steden waaronder Amsterdam en Leeuwarden en onderzochten ze in 35 huishoudens of er gas ontsnapte terwijl het fornuis niet in gebruik was.

Bij de Europese monsters bleken Amsterdam en Leeuwarden opvallend hoog in benzeengehalte: van de zestien Amsterdam-monsters was de gemiddelde benzeenconcentratie 73 keer zo hoog als eerdere Noord-Amerikaanse metingen; bij vier monsters uit Leeuwarden was dat 39 keer. In totaal werden in Nederland slechts twintig bemonsteringen gedaan, en de locaties waren niet volledig willekeurig gekozen, maar de onderzoekers achten de resultaten toch indicatief voor relatief hoge benzeenwaarden in Nederlands gas afkomstig uit kleine gasvelden.

In de keukentests lekte bij ongeveer 40 procent van de onderzochte fornuizen gas, en in 9 procent van de woningen veroorzaakte dat een benzeenblootstelling boven de Europese grenswaarde. Het gevaar schuilt erin dat de aan gas toegevoegde reukstof vooral moet waarschuwen voor explosiegevaar en niet voor toxische componenten: benzeen kan aanwezig zijn zonder dat dat direct via geur opvalt.

Het RIVM reageert dat de uitkomsten plausibel zijn en dat geschatte benzeenconcentraties inderdaad boven de Europese grenswaarde kunnen komen, maar benadrukt veel onzekerheid rond de precieze blootstellingsniveaus en in hoeverre deze resultaten representatief zijn voor heel Nederland. Eerder (2013) concludeerde het RIVM dat bij regulier gebruik gezondheidsrisico’s onwaarschijnlijk zijn, maar dat kleine, onopgemerkte lekken onduidelijk blijven.

Deskundigen adviseren praktische maatregelen: regelmatig onderhoud en controles van het fornuis, periodiek (bijvoorbeeld iedere vijf jaar) vervangen van rubberen gasleidingen, aandraaien van aansluitingen en gebruik van gasdetectieapparatuur. TNO raadt aan elektrisch koken als je blootstelling aan benzeen wilt vermijden en adviseert om de afzuiging vóór, tijdens en na het koken te gebruiken. Ook wordt voorgesteld de geurstof in gas te versterken, omdat die bij toxische verontreiniging niet altijd betrouwbaar signaleert.

Gasunie wijst erop dat benzeen van nature in aardgas voorkomt en varieert per gasveld, maar dat het gemiddelde benzeengehalte recent is gedaald door toevoeging van LNG, dat weinig tot geen benzeen bevat.