Leidde coronavaccin tot oversterfte? VWS weigert data vrij te geven

In dit artikel:

De Stichting Biomedische Rekenkamer wil onderzoeken of er statistische patronen bestaan tussen coronavaccinaties en het moment waarop mensen overlijden. Daarvoor vraagt zij gegevens van ruim 400.000 overleden Nederlanders, waarin per persoon de vaccinatiemomenten, de precieze overlijdensdatum en de leeftijdscategorie aan elkaar zijn gekoppeld. Namen of andere direct identificerende informatie zijn niet nodig. De gegevens zouden op zichzelf geen oorzakelijk verband aantonen, maar wel aanwijzingen kunnen geven voor nader onderzoek.

VWS heeft al een dataset verstrekt, maar daarin is de overlijdensdatum afgerond naar de eerste dag van de betreffende maand. Daardoor is niet betrouwbaar vast te stellen hoeveel dagen of weken na een vaccinatie iemand overleed. Volgens de stichting zijn de exacte sterfdata wel beschikbaar in het SIMS-systeem van het RIVM. Tijdens de behandeling bij de Raad van State bleek bovendien dat het technisch mogelijk is om daaruit de gevraagde dataset samen te stellen.

Het geschil gaat daarom vooral over de uitleg van de Wet open overheid. VWS stelt dat geen bestaand bestand hoeft te worden verstrekt, omdat eerst een nieuwe zoekopdracht moet worden geschreven en de resultaten gecontroleerd en mogelijk bewerkt moeten worden om herleidbaarheid te voorkomen. Dat zou specialistisch werk zijn. De stichting vindt daarentegen dat het om een routinematige bewerking van al beschikbare gegevens gaat.

De zaak loopt al jaren. Onderzoekers, onder wie hoogleraar Ronald Meester, benadrukken dat geanonimiseerde individuele gegevens nodig zijn om een mogelijke samenhang serieus te toetsen, zonder die vooraf als bewezen te beschouwen. De Raad van State doet naar verwachting binnen zes weken uitspraak over de vraag of VWS de nauwkeurigere dataset moet maken en verstrekken.