Ledenaantallen nemen flink toe: FVD afzonderlijk de grootste, PvdA en GL samen veruit het grootst

In dit artikel:

De nieuwste inventarisatie van het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen (DNPP) toont dat vrijwel alle Nederlandse politieke partijen hun ledental zien groeien. In totaal telt de politiek nu circa 448.000 leden, een toename van ongeveer 57.000 ten opzichte van 2025. Het aandeel kiesgerechtigden dat lid is van een partij steeg van 2,4 procent in 2021 naar 3,3 procent nu; het totale niveau komt daarmee weer in de buurt van midden jaren tachtig.

FVD is als partij op zichzelf de grootste met circa 70.000 leden; PvdA (ongeveer 64.000) en GroenLinks (circa 63.000) volgen dicht daarachter. Omdat PvdA en GroenLinks aanstaande zomer officieel fuseren, zou hun gecombineerde ledental rond de 127.000 kunnen liggen, maar mogelijke dubbelleden maken dat onduidelijk — beide partijen mogen die cijfers vanwege privacyregels niet vrijgeven. Andere partijen met tussen de 28.000 en 35.000 leden zijn D66, Partij voor de Dieren, SGP, CDA en SP. De VVD heeft relatief weinig leden (ongeveer 22.000) — zo’n 2.000 minder dan de ChristenUnie — terwijl BBB als enige een substantieel nettoverlies zag (circa acht procent minder leden). Winnaars bij de laatste Kamerverkiezingen, zoals D66 en JA21, boekten respectievelijk sterke ledenstijgingen (23,4% en 33,6%). NSC, dat uit de Kamer verdween, heeft nog rond de 2.000 leden.

De DNPP-directeur en politiek-historici wijzen op meerdere verklaringen: verkiezingssucces en actieve wervingscampagnes trekken nieuwe aanwas; voor FVD speelt bovendien sterke zichtbaarheid op sociale media een rol. Over betrouwbaarheid van ledenaantallen bestaat discussie — FVD levert daarom al enkele jaren accountantsverklaringen bij de opgave. Het ledenaantal is niet alleen een signaal van betrokkenheid; het beïnvloedt ook deels de rijksfinanciering van partijen, al blijft zetelgebaseerde subsidie het grootste deel van de inkomsten bepalen.