Landmijnen, tuberculose en lichamen opsporen na aardbevingen: Belgische 'heldenratten' redden wereldwijd levens

In dit artikel:

De Belgische ngo APOPO traint al meer dan 25 jaar Afrikaanse ratten in Tanzania voor uiteenlopende reddings- en opsporingstaken. De zogenoemde HeroRATs gebruiken hun uitzonderlijk goede reukvermogen om landmijnen te vinden zonder ze te laten ontploffen. Ze stoppen of krabben bij de vermoedelijke locatie, waarna een ontmijner het explosief met een metaaldetector opspoort en onschadelijk maakt. De ratten worden met kliktraining en voedselbeloningen geconditioneerd en moeten voor hun inzet een trainingsmijnenveld van 800 vierkante meter volledig afzoeken. Ze werken momenteel onder meer in Oekraïne, Angola, Cambodja en Azerbeidzjan.

APOPO zet de dieren ook in voor de bestrijding van tuberculose. In meer dan tweehonderd ziekenhuizen in Tanzania en Ethiopië controleren ze stalen die al zijn getest. Volgens APOPO ontdekken ze daardoor nog 45 tot 50 procent extra besmettingen, waardoor naar eigen zeggen al een half miljoen besmettingen kon worden voorkomen. Daarnaast screenen de ratten in een Tanzaniaanse haven en luchthaven pakketten op illegaal verhandeld ivoor, neushoornhoorn en schubben van schubdieren.

Voor zoekacties na aardbevingen krijgen de ratten een rugzak met een camera en communicatiemateriaal. Dankzij hun kleine formaat kunnen ze dieper in puin doordringen dan honden. APOPO test deze toepassing momenteel samen met een Turkse reddingsorganisatie in Antalya.