Landbouw en klimaatverandering: worden hier straks massaal wijnranken en zoete aardappels verbouwd? 

In dit artikel:

Nederlandse boeren krijgen steeds meer te maken met de gevolgen van klimaatverandering. Volgens Emma Knol, onderzoeker aan Wageningen University & Research (WUR), wordt het klimaat droger, heter, natter én zouter. In de zomer valt minder regen, terwijl de winters en herfst natter worden. Tegelijkertijd stijgt de gemiddelde temperatuur en neemt verzilting toe, vooral in gebieden waar zoet water schaarser wordt.

Die ontwikkelingen beïnvloeden de keuze en opbrengst van gewassen. Sommige boeren experimenteren daarom met gewassen die beter tegen warmte kunnen, zoals zoete aardappel. Ook de Nederlandse wijnbouw groeit, omdat wijndruiven steeds beter gedijen in het veranderende klimaat. Uit WUR-onderzoek blijkt dat productiegebieden in Europa geleidelijk naar het noorden verschuiven: Zuid-Europa krijgt vaker te maken met hitte, droogte en watertekorten, terwijl Noord-Europa een langer groeiseizoen krijgt. Zo telen Spaanse boeren meer pistachenoten en wordt quinoa inmiddels ook in Nederland verbouwd.

Ook binnen Nederland verschuift de landbouw. De Zeeuwse uienteelt staat onder druk door verzilting en een tekort aan zoet water, waardoor uien de laatste jaren vaker in het oosten van het land worden geteeld. De meeste boeren zoeken voorlopig vooral technische oplossingen, zoals water opslaan in de winter, druppelirrigatie en vaste rijpaden die de bodemstructuur verbeteren. Veredeling kan gewassen bovendien beter bestand maken tegen droogte.

De gevolgen beperken zich niet tot akkerbouwers. Door droogte groeit gras minder goed en zijn veel maïsoogsten mislukt, waardoor melkveehouders mogelijk extra voer moeten inkopen. Ook hittestress bij koeien kan de melkproductie verlagen. Knol vindt dat boeren, waterschappen en andere partners nu gezamenlijk plannen moeten maken voor de inrichting van landbouwbedrijven richting 2050.