Lagas dreigt Jetten met een BBB-nee in de Senaat, maar in Gelderland laat haar eigen partij de boeren al vallen

In dit artikel:

BBB-fractievoorzitter Ilona Lagas zette het minderheidskabinet van premier Jetten dinsdag tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen in de Eerste Kamer onder druk. Volgens haar krijgt het kabinet geen steun van BBB voor de begroting als de stikstofplannen van landbouwminister Jaimi van Essen (D66) niet worden aangepast. BBB vreest dat de plannen leiden tot een forse krimp van de veestapel, zonder zekerheid dat daarna de vergunningverlening voor boeren weer op gang komt. Met twaalf zetels kan BBB van doorslaggevend belang zijn voor een rechtse meerderheid in de Senaat.

Het kabinet van D66, CDA en VVD heeft vooralsnog geen versoepeling aangekondigd. De voorgestelde maatregelen zouden volgens boerenorganisatie Agractie de stikstofuitstoot rond Natura 2000-gebieden in 2035 met 62 tot 70 procent moeten verminderen. In andere gebieden gaat het om 42 tot 46 procent. Agractie verwacht daardoor grote gevolgen voor de veehouderij. Van Essen noemt gedwongen krimp geen optie, maar houdt die volgens berichtgeving wel als noodmaatregel achter de hand.

Ook oppositiepartij PRO uitte stevige kritiek op het kabinet. Fractievoorzitter Paul Rosenmöller noemde de kabinetsperiode sinds februari een mislukking en verweet Jetten vooral bezig te zijn met het vinden van meerderheden. Tegelijkertijd zou PRO de begroting juist niet steunen als de stikstofplannen ingrijpend worden afgezwakt. Daardoor zit Jetten klem tussen BBB en partijen die streng klimaat- en stikstofbeleid eisen. Daarnaast voert milieuorganisatie MOB van Johan Vollenbroek de juridische druk op boeren verder op.

De auteur wijst vooral op een verschil tussen de landelijke en provinciale koers van BBB. In Gelderland steunde gedeputeerde Ans Mol op 23 september strenge stikstofregels, hoewel zeven van de elf BBB-Statenleden tegenstemden. Critici, onder wie Sieta van Keimpema van Farmers Defence Force, vinden dat BBB daar coalitiebelangen boven die van boeren stelt.

Lagas formuleerde haar dreigement echter niet als een definitief breekpunt: ook economische en energieplannen spelen mee. De kern van het opiniestuk is daarom een oproep aan BBB om de begroting alleen af te wijzen als de veestapelkrimp, ook als noodrem, van tafel gaat. De partij moet volgens de auteur in Den Haag en de provincies dezelfde lijn volgen; anders verliest zij geloofwaardigheid bij boeren.