Laf Den Haag: Parijs stuurt de relschopper de rekening, minister Van Weel geeft het gewoon op

In dit artikel:

Tijdens gewelddadige protesten in Frankrijk werden zaterdag volgens premier Sébastien Lecornu 1.200 mensen aangehouden en raakten 150 agenten en gendarmes gewond. In Limoges werd het historische stadhuis grotendeels verwoest door brand; in Lyon ging een geplunderd toeristenbureau in vlammen op en in Marseille werden tientallen winkels leeggehaald. Ook in Parijs zouden hele straten zwaar zijn beschadigd. Volgens lokale autoriteiten werden bovendien politiewagens vernield en werden hulpdiensten tijdens sommige branden gehinderd.

De Franse regering wil de schade nadrukkelijker verhalen op relschoppers. Een wetsvoorstel voor de zogenoemde wet ‘de sloper betaalt’ ligt sinds 16 september met voorrang bij de Senaat. De regeling maakt groepsaansprakelijkheid mogelijk: mensen die bewust deelnemen aan een gewelddadige groep, of na een politiebevel blijven terwijl geweld en plundering zichtbaar zijn, kunnen gezamenlijk aansprakelijk worden gesteld voor maximaal 10.000 euro per persoon. Het slachtoffer hoeft dan niet meer aan te tonen wie precies welke vernieling heeft veroorzaakt. Na een definitieve veroordeling zou beslag op toeslagen mogelijk worden. Justitieminister Gérald Darmanin wil daarnaast ouders van minderjarige verdachten financieel aansprakelijk stellen. RN-leider Jordan Bardella pleit voor nog strengere maatregelen, waaronder het stopzetten van kinderbijslag voor veelplegers.

De auteur gebruikt de Franse aanpak als kritiek op het Nederlandse beleid. Minister van Justitie David van Weel besloot op 3 juli dat de Staat afziet van het verhalen van 228.150 euro schade die tijdens de coronarellen van 2021 aan ondernemers was vergoed. Volgens Van Weel zouden het Openbaar Ministerie en de landsadvocaat minstens 50.000 euro kwijt zijn aan het koppelen van schade aan individuele daders. Hij noemde dat onderzoek ingewikkeld, tijdrovend en kostbaar. De auteur vindt dat onbegrijpelijk, omdat gedupeerde ondernemers hun vorderingen al aan de overheid hadden overgedragen.

Als tegenvoorbeeld noemt het stuk de NS, die volgens een woordvoerder bijna 200.000 euro schade aan station Eindhoven volledig op relschoppers wist te verhalen. Ook verwijt de auteur Van Weel dat hij in juni nog had gezegd demonstranten die schade veroorzaken harder te willen aanpakken, maar een maand later van terugvordering afzag.

Met het oog op de komende jaarwisseling pleit de auteur voor een Franse regeling in Nederland. Bij de vorige jaarwisseling werden 171 verdachten aan het Openbaar Ministerie overgedragen, onder wie 63 voor geweld tegen hulpverleners of agenten en 33 voor vernielingen. Volgens de auteur moeten relschoppers, en waar het om minderjarigen gaat eventueel hun ouders, financieel verantwoordelijk worden gemaakt voor de schade die hun groep veroorzaakt.