Laatste trainer BV Veendam is nu werkzaam in de gevangenis in Ter Apel. 'Ik moest wel even wennen aan de vele regels en procedures die gelden binnen de gevangenismuren'
In dit artikel:
Gert Heerkes — bij oudere voetbalkenners bekend als de laatste trainer van BV Veendam (dat in 2013 failliet ging) — werkt tegenwoordig niet op de lijn bij een profclub maar binnen de muren van een penitentiaire inrichting. Hij is afdelingshoofd in PI Ter Apel en combineert die functie parttime met het rollenpakket van technisch manager bij amateurclub HHC uit Hardenberg. Op zijn cellenvleugel zitten zo’n tachtig gevangenen; in ploegendienst zijn daar zeventien penitentiair inrichtingswerkers actief.
Na het faillissement van Veendam zocht Heerkes zijn brood in het buitenland: hij trainde in Hongarije, China, nam deel aan een voetbalproject in Saudi-Arabië en werkte eind 2017 in Noorwegen, waar hij medio 2019 coach was van het tweede elftal van Rosenborg BK. Een delegatie van HHC haalde hem terug naar Nederland met een aantrekkelijk 20-urige aanstelling. Omdat dat geen fulltime baan was, keerde hij terug naar werk buiten het voetbal: in 2020 begon hij als afdelingshoofd in de gevangenis van Leeuwarden; eind 2023 maakte hij de overstap naar Ter Apel.
De populatie in PI Ter Apel is bijzonder: alle gedetineerden zijn van buitenlandse afkomst en dienen na (een deel van) hun straf terug te keren naar hun land van herkomst. Daardoor spelen culturele verschillen en taalbarrières een belangrijke rol in het dagelijkse werk. Heerkes gebruikt zijn internationale voetbalervaring om rust, geduld en begrip in te brengen; hij zegt dat er „vele wegen naar Rome” zijn en dat geduld essentieel is om resultaten te boeken.
Hij ziet opvallend veel overeenkomsten tussen het vak van voetbaltrainer en zijn huidige baan: leidinggeven aan een team, het managen van individuele belangen en het gezamenlijk werken aan concrete doelen. Waar foute keuzes in het betaald voetbal de volgende dag in de krant staan, is succes in de gevangenis minder zichtbaar, maar maatschappelijk vaak zinvoller: voortijdige recidive voorkomen is volgens Heerkes de meest waardevolle uitkomst van zijn werk. De strikte regels en procedures van het penitentiaire systeem vergden aanvankelijk wennen, maar zijn ervaring met druk en lastige situaties — ook met boze supporters in het verleden — helpt hem om effectief te opereren binnen die kaders.