Laatste kans voor grutto: kabinet werkt aan plan tegen EU-boete
In dit artikel:
De gruttopopulatie in Nederland blijft al jaren sterk dalen, ondanks Europese verplichtingen om de soort te beschermen. Brussel begon twee jaar geleden een inbreukprocedure omdat Nederland de Vogelrichtlijn onvoldoende naleefde. Dat zette Den Haag onder druk: een boete tot naar schatting 126 miljoen euro per jaar dreigde, maar het huidige kabinet kreeg recent nog een laatste kans van Eurocommissaris Jessika Roswall tijdens een ontmoeting in Brussel. Minister Jaimi van Essen (D66) moet vóór de zomer met een substantieel verbeterd plan komen.
Nederland is van cruciaal belang voor de soort: ongeveer 70% van de wereldpopulatie broedt hier. Toch is het aantal broedparen in tien jaar tijd gedaald van ruim 35.000 naar circa 26.000; een gunstige populatie zou rond 85.000 paren liggen. Ook het aantal uitgevlogen kuikens fluctueert sterk: na een zeer slecht 2024 (ongeveer 4.000 kuikens) waren er recent zo'n 10.000 jonge vogels, maar dat blijft ver onder de doelstellingen.
Het kabinet wil vooral boeren stimuleren vrijwillig weidevogelvriendelijke maatregelen te nemen in plaats van hen te dwingen delen van grasland onder water te zetten. Mogelijke maatregelen zijn hoger waterpeil voor natte weiden, betere bescherming van nesten tijdens het maaiseizoen en subsidieregelingen via provincies voor agrariërs die terreinen speciaal inrichten voor weidevogels. Provinciale pilots, onder meer in Friesland, lieten eerder positieve resultaten zien. Ook komt er extra geld voor natuurherstel; Overijssel kreeg al 4 miljoen euro versneld toegekend. Minister Van Essen laat weten dat de inzet op grutto-broedmachines niet wordt voortgezet en dat nog onduidelijk is of nieuwe Natura2000-gebieden worden aangewezen.
Brussel verwacht concrete resultaten; bij teleurstelling kan de Commissie naar het Europees Hof stappen om de sanctie af te dwingen. Het ministerie meldt dat het deze zomer meer duidelijkheid verwacht over het vervolg van de inbreukprocedure. Onderzoekers benadrukken dat maatregelen die het overlevingspercentage van kuikens verhogen veel effect kunnen hebben.